5xO w lutym. Los elektrośmieci

Czy zastanawialiście się kiedykolwiek, jaki jest los elektrośmieci? Mnie zawsze interesowało, co dzieje się odpadami, zwłaszcza odkąd staram się świadomie je ograniczać. A w wypadku elektrośmieci, które są jednymi z cenniejszych odpadów, ich zbiórka jest bardzo opłacalna (natomiast wyrzucanie w sposób niezgodny z prawem może być karane). Dlaczego warto oddawać popsuty sprzęt elektroniczny do specjalnych punktów ?

O przybliżenie dalszych losów elektrośmieci (czyli zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego) poprosiłam firmę Remondis, która ma podpisaną umowę z władzami Warszawy na prowadzenie zbiórki selektywnej (ale akurat bez elektrośmieci. W stolicy znajdują się dwa PSZOK-i stacjonarne, a dwa razy w tygodniu w każdej dzielnicy pojawiają się PSZOK-i mobilne. W takich punktach można oddać konkretne odpady tzw. problematyczne, o których zamierzam napisać osobny tekst).

Silnik od naszej pralki, który padł po kilku latach
Silnik od naszej pralki, który padł po kilku latach

Załóżmy, że właśnie popsuły mi się trzy sprzęty, które nie nadają się do naprawy i właśnie stały się elektrośmieciami. Niech będzie to lodówka, telewizor i mikser. Co powinnam zrobić?

Na pewno nie wolno mi wyrzucić tych sprzętów tak po prostu do śmieci. Jak mówi ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym:

Art. 34. Zakazuje się umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami.  (…)

Art. 36. Posiadacz zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych jest obowiązany do przekazania go zbierającemu zużyty sprzęt lub podmiotowi uprawnionemu do zbierania zużytego sprzętu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

A więc muszę poszukać odbiorcy elektrośmieci.

Łańcuch odbioru

W Warszawie bezpłatnym odbiorem elektrośmieci zajmuje się ElektroEko, zarówno bezpośrednim odbiorem większych sprzętów z domu, jak i w punktach zbiórki w różnych dzielnicach. Organizacja współpracuje z zakładami przetwarzającymi taki sprzęt elektroniczny. Jak już się przekonałam, system odbioru i przetwarzania odpadów nie jest tak prosty, jak myślimy: osobne podmioty mogą obierać odpady, osobne – przetwarzać.

Zużyty sprzęt możemy też oddać do sklepu z AGD, duże urządzenia przy okazji kupowania nowego sprzętu, małe – zawsze.

Zgłosiłam się do Remondis, ponieważ prowadzą oni nie tylko zbiórkę (współpracują np. z takimi sklepami, jak MediaMarkt czy Saturn), ale samodzielnie zajmują się przetwarzaniem odpadów problematycznych i elektrośmieci, z których pozyskują surowce przekazywane do recyklerów.

Odzyskane surowce mają często wysoką wartość, dzięki czemu cały proces jest opłacalny (oprócz tego, że wymuszony przez prawo). Ciekawym, choć odległym przykładem jest planowane wykorzystanie metali szlachetnych z recyklingu do wytopienia medali olimpijskich na olimpiadę w Tokio.

Losy elektrośmieci

Dzięki obszernej odpowiedzi, jaką uzyskałam z Remondisu, mogę Wam przedstawić dalsze losy zepsutej lodówki, telewizora i miksera.

Sprzęt chłodniczy

Kiedy lodówka trafi do punktu przetwarzania odpadów, nie wyjdzie z niego cała. Wręcz przeciwnie, zostanie dosłownie zmielona na kawałeczki. Można to zobaczyć na filmie:

Informacje otrzymane od Remondisu:

Lodówki po przyjęciu poddawane są wstępnemu demontażowi na specjalnej linii demontażu ręcznego. W tej fazie odsysany jest również olej z układu chłodniczego i usuwany kompresor. W kolejnym etapie pozostała część urządzenia poddawana jest rozdrabnianiu w hermetycznym młynie, a uwalniające się z obudowy freony są ujmowane i odzyskiwane w specjalnej instalacji. Całość procesu neutralizowana jest azotem, aby zapobiec powstawaniu wybuchowych stężeń gazów. Powstałe w procesie przetwarzania surowce takie jak metale żelazne i nieżelazne, tworzywa sztuczne i polistyren, dzięki swojej bardzo wysokiej czystości przekraczającej 95% są bardzo cennym surowcem dla recyklerów.

A więc ze starej lodówki można uzyskać:

  • cenne metale (żelazo, metale nieżelazne itd.),
  • przełączniki rtęciowe,
  • tworzywa sztuczne (polistyren itd.),
  • olej,
  • czynnik chłodniczy,
  • pianka PUR po usunięciu cieczy roboczej
  • oraz ciecz roboczą.

Małe elektrośmieci (sprzęt małogabarytowy)

Nasz popsuty mikser trafia do Remondisu i co dalej? Im mniejszy przedmiot, tym więcej zachodu w porównaniu do wartości pozyskiwanych surowców. Jak widać na poniższym filmie, wygląda to inaczej niż w wypadku sprzętu chłodniczego, wszystkie drobne elektrośmieci są na początku traktowane hurtowo i potrzeba więcej pracowników do ich wstępnego przejrzenia, aby usunąć z nich elementy niebezpieczne.

Informacje otrzymane od Remondisu:

Pierwszym krokiem w odzysku małogabarytowych urządzeń elektrycznych i elektronicznych jest ręczne usunięcie niebezpiecznych substancji w sposób bezpieczny dla środowiska, następnie usuwane są pozostałe substancje niebezpieczne oraz niektóre rodzaje materiałów nadających się do recyklingu. Kolejny etap obejmuje dalsze rozdrabianie urządzeń, w taki sposób, aby możliwe było oddzielenie od siebie różnych typów surowców.

A więc z małego AGD można uzyskać:

  • żelazo, aluminium,
  • metale kolorowe,
  • tworzywa sztuczne,
  • lotne materiały odpadowe i płytki obwodów drukowanych, z których w kolejnych etapach przetwarzania odzyskiwane są m. in. metale szlachetne i metale ziem rzadkich.

Monitory ekranowe, monitory TV

Nasz telewizor, gdy już trafi do zakładu przetwarzania elektrośmieci, zostanie rozebrany na czynniki pierwsze. Najpierw czeka go manualna separacja ścianek tylnych w TV, oddzielanie kabli, zespołu cewek odchylających, kineskopów itd.

Informacje otrzymane od Remondisu:

Ponad połowa masy monitora lub telewizora starego typu przypada na kineskop. Aby więc wypełnić określone w dyrektywie poziomy odzysku i recyklingu tych urządzeń, szkło kineskopowe musi być poddawane recyklingowi. Pierwszym krokiem jest oddzielenie kineskopu od obudowy. Odbywa się to na specjalnych liniach wstępnego demontażu. W kolejnym etapie kineskopy kierowane są na stanowisko, na którym bezdotykowo, przy użyciu sensorów podczerwieni określana jest ich wielkość i następuje półautomatyczne oddzielenie szkła ekranowego od tubowego. Zanim szkło trafi do huty, jest poddawane procesowi oczyszczania z luminoforu oraz procesowi homogenizacji.

A więc z telewizorów, monitorów itp. można uzyskać:

  • szkło oczyszczone,
  • szkło stożkowe,
  • metale,
  • tworzywa sztuczne,
  • drewno,
  • płytki obwodów drukowanych, z których w kolejnych etapach przetwarzania odzyskiwane są m. in. metale szlachetne i metale ziem rzadkich.

Wnioski

Oprócz wniosków, które powinny chyba naturalnie nasunąć się każdemu – że elektrośmieci nie są takimi śmieciami, za jakie je uważamy i stanowią bardzo cenne źródło m.in. metali kolorowych – po obejrzeniu filmów Remondisu przyszła mi do głowy taka refleksja. To dość przerażające, że ludzie wciąż wyrzucają zużyty sprzęt elektroniczny byle gdzie. Mało kto zdaje sobie sprawę, że wewnątrz takiego urządzenia znajdują się substancje bardzo groźne dla środowiska (choćby rtęć), których uwolnienie nie jest trudne, a skutki przedostania się trujących związków chemicznych do gleby czy wody mogą mieć katastrofalne skutki. Choć producenci zabezpieczają dostęp do wnętrza urządzeń często tak dobrze, że jest problem ze zwykłą naprawą, porzucone elektrośmieci bywają też „ofiarami” ludzi szukających metali, które można sprzedać na złom. Grzebanie w elekrośmieciach jest karane!

Odkurzacz wieziony do naprawy
Odkurzacz wieziony do naprawy

I na koniec jeszcze jedna uwaga. Dla środowiska zazwyczaj będzie lepiej, jeśli naprawimy uszkodzony sprzęt, nawet jeśli niekoniecznie ucieszy się z tego nasz portfel. Na zdjęciu widzicie odkurzacz, który skończy w tym roku 10 lat, który był już dwukrotnie poważnie naprawiany. Może nie wygląda dziś jak nowoczesny model z wystawy, ale za to ma TĘ moc, której dzisiejsze odkurzacze (zgodnie z dyrektywą Unii Europejskej) już nie osiągają.

Mimo to bywają sytuacje, gdy zupełnie nie opłaca się inwestować w zużyty sprzęt, tym bardziej, że te naprawdę zabytkowe nie są ekologiczne ani wydajne. Na szczęście elektrośmieci, oddane w dobre ręce, mogą się jeszcze przysłużyć.

Staracie się naprawiać sprzęt? A może wolicie od razu kupić nowy? Gdzie oddajecie elektrośmieci?

Może przeczytasz także:

Pielęgnacja pach, zapach i We Love The Planet

Kiedy myślę o depilacji, pierwszym skojarzeniem jest opresyjność kultury. Kult gładkiego kobiecego ciała i włosów

5xO. Majówka w Beskidzie Niskim, czyli trochę o sporcie

Majówka w Beskidzie Niskim była naszym wypadem na ostatnią chwilę. Z trudem znaleźliśmy nocleg (ale

Dlaczego warto jeść liście rzodkiewki?

– Proszę mi odciąć te liście – podczas ostatniego dyżuru w sklepie Kooperatywy usłyszałam taką

9 thoughts on “5xO w lutym. Los elektrośmieci”

  1. Miejmy nadzieję, że z naszego krajobrazu znikną zużyte telewizory, stare radia, itp, bo wciąż można znaleźć dzikie wysypiska, gdzie ludziom chce się zawozić różne sprzęty.. U nas (w Tychach) często Kościoły organizują taką zbiórkę, albo administracja osiedli, więc nie jest tak źle. Ale wciąż ludzie wyrzucają sprzęty obok śmietników, ale równie szybko jak się pojawiły, znikają.

  2. Bardzo pozytwna informacja! Też sobie nie zdawałam sprawy, że elektrośmieci są recyklingowane. Fajnie, że mamy takie technologie, które pozwalają na ponowne przetwarzanie śmieci.

  3. Bardzo przydatny artykuł.

    Sama nie wiedziałam jakie dokładnie substancje są w tych wszystkich elektrośmieciach.

    Mam natomiast zagwozdkę co robić z kawałkami kabli elektrycznych, zepsutymi gniazdkami i kostkami ( (np. przy wymianie instalacji). Do tej pory oddawaliśmy je również na zbiórkach elektrośmieci, ale dalej nie wiem czy dobrze, bo albo nie miałam kogo spytać, albo wywoływało to zdziwienie, że oddajemy nie cały sprzęt, a kawałki czegoś.
    Dorota ostatnio pisze o…Recenzja książki „Smakoterapia. Kuchnia roślinna bez glutenu, nabiału i cukru” autorstwa Iwony Zasuwy.My Profile

    1. Według mojej wiedzy jak najbardziej oddaje się to do elektrośmieci. W końcu zawierają cenne metale i opłaca się je rozbierać. Nie widzę dla nich innego miejsca, chyba że skup złomu przyjmie takie elementy, ale sądzę, że oni biorą tylko czyste surowce.

  4. Duża dawka wiedzy! Niestety nie każdemu się chce jechać na drugi koniec miasta, żeby oddać nie wiem, spieniacz do mleka, a z drugiej strony nie mają gdzie tego w domu przechowywać. Ostatnio kolega opowiadał mi też o swoich przebojach z rtęcią ze starego termometru – chyba w końcu nie udało mu się przekazać jej do utylizacji i teraz gdzieś zamknięta w słoiku leży na wysypisku…

  5. Odkurzacz który ma 500watów jest lepszy bo bardziej szczelniejszy od 2000watowca który jest specjalnie rozsczelniony bo nie dało by się podnieść z dywanu. Naprawianie jest lepsze choć niezawsze jest to opłacalne w kilka stron

    1. Dzięki za komentarz :) Właśnie kupiłam rurę do naszego odkurzacza, bo się rozpadła. Nasz odkurzacz jest tak mocny, że wydaje się, że wyrwie klepkę.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

CommentLuv badge