{"id":751,"date":"2013-05-03T23:55:03","date_gmt":"2013-05-03T21:55:03","guid":{"rendered":"http:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/?p=751"},"modified":"2022-10-09T16:37:09","modified_gmt":"2022-10-09T14:37:09","slug":"751-revision-v1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/751-revision-v1\/","title":{"rendered":"Samopsza – lepsza pszenica"},"content":{"rendered":"

Wpis zaktualizowany 28 listopada 2013 r.<\/strong><\/p>\n

Coraz wi\u0119cej si\u0119 m\u00f3wi o szkodliwo\u015bci glutenu, zw\u0142aszcza gdy w gr\u0119 wchodz\u0105 alergie czy problemy z jelitami (w dw\u00f3ch s\u0142owach: gluten zakleja nam przew\u00f3d pokarmowy, zaburza trawienie, gnije w kiszkach). Na szcz\u0119\u015bcie Baranowscy nie maj\u0105 celiakii, wi\u0119c mo\u017cemy je\u015b\u0107 chleb. Dobrze jednak, aby chleb by\u0142 dobry… No w\u0142a\u015bnie. Aby chleb by\u0142 dobry, trzeba piec go samemu. (Prosty, uaktualniony przepis – na samym dole).<\/p>\n

Odkry\u0142am niedawno, \u017ce mo\u017cna obni\u017cy\u0107 zawarto\u015b\u0107 szkodliwego glutenu w chlebie, stosuj\u0105c odpowiedni\u0105, dobr\u0105 m\u0105k\u0119. I nie chodzi o m\u0105k\u0119 bezglutenow\u0105, ale o m\u0105k\u0119 ze zb\u00f3\u017c uprawianych tysi\u0105ce lat temu, potem zapomnianych. Dzi\u0119ki temu, \u017ce zacz\u0119to na nowo hodowa\u0107 te odmiany, mamy dost\u0119p do zb\u00f3\u017c w niemal czystej postaci – niemodyfikowanych przez cz\u0142owieka. To wa\u017cne, poniewa\u017c dzisiejsza pszenica nie przypomina tej, kt\u00f3r\u0105 jada\u0142 cz\u0142owiek pierwotny i na kt\u00f3rej kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 nasz uk\u0142ad pokarmowy.<\/p>\n

Trzy najwa\u017cniejsze odmiany pszenicy, kt\u00f3rymi warto zast\u0105pi\u0107 bia\u0142\u0105 m\u0105k\u0119 pszenn\u0105, to: orkisz, p\u0142askurka i samopsza<\/strong>. Orkisz ju\u017c znamy, chleby orkiszowe mo\u017cna kupi\u0107 w ka\u017cdej piekarni (nie kupujcie, pieczcie w\u0142asne, na zakwasie!). P\u0142askurk\u0119 i samopsz\u0119 odkry\u0142am dopiero co, ale niestety uda\u0142o mi si\u0119 kupi\u0107 tylko samopsz\u0119 (BioBabalscy).<\/p>\n

\"OLYMPUS<\/a><\/p>\n

Na zdj\u0119ciu powy\u017cej wida\u0107 k\u0142osy – od lewej: samopszy, orkiszu i p\u0142askurki. Go\u0142ym okiem zauwa\u017cymy, jak r\u00f3\u017cne s\u0105 to zbo\u017ca, cho\u0107 z jednej rodziny.<\/em><\/p>\n

Zaskakuj\u0105co du\u017co informacji na temat samopszy i p\u0142askurki znalaz\u0142am w ksi\u0105\u017cce\u00a0„Dieta bez pszenicy” Williama Davisa<\/a>\u00a0(wydawnictwo Bukowy Las, Warszawa 2013), po kt\u00f3r\u0105 si\u0119gn\u0119\u0142am w kryzysowym momencie: okaza\u0142o si\u0119, \u017ce\u00a0zwyk\u0142a pszenica mi bardzo szkodzi<\/a>.<\/p>\n

\"Dieta<\/a><\/p>\n

Autor skupia si\u0119 na udowodnieniu, \u017ce dzisiejsze zbo\u017ce, znane pod nazw\u0105 pszenica, to w rzeczywisto\u015bci szkodliwy efekt modyfikacji genetycznej tej trawy, kt\u00f3r\u0105 naukowcy w ci\u0105gu kilkudziesi\u0119ciu lat XX wieku zmienili z normalnego zbo\u017ca w hiperwydajn\u0105 ro\u015blin\u0119. Tak wydajn\u0105, \u017ce pewnie uratowa\u0142a od g\u0142odu miliony ludzi w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119. Tylko \u017ce osi\u0105gni\u0119cia w dziedzinie hybrydyzacji pszenicy (polegaj\u0105ce na krzy\u017cowaniu r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w traw) przebiega\u0142y bez kontroli wp\u0142ywu nowych zb\u00f3\u017c na organizmy ludzi i zwierz\u0105t.<\/p>\n

wsp\u00f3\u0142czesna pszenica, poddana genetycznym zmianom maj\u0105cym ulepszy\u0107 setki, je\u015bli nie tysi\u0105ce cech okre\u015blanych przez geny, trafi\u0142a do \u015bwiatowych zasob\u00f3w \u017cywno\u015bciowych ludzko\u015bci bez stwierdzenia przez kogokolwiek, czy nadaje si\u0119 do spo\u017cycia przez cz\u0142owieka. (s. 44)<\/p><\/blockquote>\n

Do bezpieczniejszych odmian tego zbo\u017ca William Davis\u00a0zalicza te najstarsze odmiany, o prostym genotypie, takie jak orkisz, samopsza czy m\u0142odsza od niej p\u0142askurka. Samopsza ma 14 chromosom\u00f3w, p\u0142askurka – 28 (powsta\u0142a w wyniku skrzy\u017cowania si\u0119 samopszy z pewn\u0105 dzik\u0105 traw\u0105). Z kolei p\u0142askurka skrzy\u017cowa\u0142a si\u0119 z inn\u0105 traw\u0105 i tak powsta\u0142a Triticum tauschii<\/em>, przodkini dzisiejszej pszenicy. Mia\u0142a 42 chromosomy, dzi\u0119ki czemu mo\u017cliwo\u015b\u0107 jej modyfikacji by\u0142a o wiele wi\u0119ksza ni\u017c 14-chromosomowej samopszy.<\/p>\n

Przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tych dziesi\u0119ciu tysi\u0119cy lat [odk\u0105d cz\u0142owiek zacz\u0105\u0142 je\u015b\u0107 zbo\u017ce – J.B.], kiedy pszenica zajmowa\u0142a poczesne miejsce w jaskiniach, sza\u0142asach, chatkach z suszonej ceg\u0142y i na sto\u0142ach ludzi, zmiany w obr\u0119bie tego gatunku nast\u0119powa\u0142y stopniowo, a\u017c to, co na pocz\u0105tku by\u0142o pszenic\u0105 samopsz\u0105, a potem p\u0142askurk\u0105, w ko\u0144cu sta\u0142o si\u0119 uprawianym gatunkiem\u00a0Triticum aestivum<\/em>. Pszenica z XVII wieku by\u0142a pszenic\u0105 z XVIII wieku, kt\u00f3ra z kolei by\u0142a prawie taka sama, jak pszenica z XIX i pierwszej po\u0142owy XX wieku. (…) Nawet wytrawne oko mia\u0142oby trudno\u015bci z odr\u00f3\u017cnieniem pszenicy z pocz\u0105tk\u00f3w XX wieku od jej poprzedniczek z wcze\u015bniejszych stuleci. (s. 30)<\/p><\/blockquote>\n

R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy pszenic\u0105 Natufijczyk\u00f3w [pierwotnego plemienia, koczuj\u0105cego w okolicach dzisiejszego Izraela ok. 8500 lat p.n.e.] a tym, co w XXI wieku nazywamy pszenic\u0105, by\u0142yby widoczne na pierwszy rzut oka. Pierwotna samopsza i p\u0142askurka mia\u0142y \u0142uski, a ich ziarna mocno przylega\u0142y do \u0142odygi. We wsp\u00f3\u0142czesnej pszenicy ziarna s\u0105 „nagie”, dzi\u0119ki czemu \u0142atwiej \u00a0oddzielaj\u0105 si\u0119 od \u017ad\u017ab\u0142a. (…) Wsp\u00f3\u0142czesna pszenica jest znacznie ni\u017csza. (s. 36)<\/p><\/blockquote>\n

O dzisiejszej pszenicy b\u0119d\u0119 jeszcze pisa\u0107, ten wpis po\u015bwi\u0119cam w\u0142a\u015bnie tej najstarszej odmianie zbo\u017ca.<\/p>\n

\"samopsza_0\"<\/a><\/p>\n

Samopsza, najpierw zbierana jako ro\u015blina dzika, by\u0142a hodowana ju\u017c 7 tysi\u0119cy lat temu, mi\u0119dzy innymi w Mezopotamii. Jej w\u0142a\u015bciwo\u015bci s\u0105 tak cenne, \u017ce uwa\u017ca si\u0119 j\u0105 za ro\u015blin\u0119 prozdrowotn\u0105. Do najwa\u017cniejszych zalet samopszy zaliczamy:<\/p>\n