{"id":4263,"date":"2015-08-30T16:52:01","date_gmt":"2015-08-30T14:52:01","guid":{"rendered":"http:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/?p=4263"},"modified":"2022-08-17T21:03:12","modified_gmt":"2022-08-17T19:03:12","slug":"jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/","title":{"rendered":"Jedz jagody, b\u0119dziesz m\u0142ody (i szczup\u0142y, bystry oraz m\u0105dry)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nieograniczony dost\u0119p do \u015bwie\u017cych jag\u00f3d, malin i brusznic prosto z krzaka to jedna z wielkich zalet naszych wakacji w g\u00f3rach. Owoce lasu najlepiej smakuj\u0105 wtedy, gdy nazbieramy je sami. Dlaczego warto chodzi\u0107 na jagody?<\/strong><\/p>\n<h2><strong>Dzika bor\u00f3wka<\/strong><\/h2>\n<p>W Polsce w dzikich okolicach mo\u017cemy spotka\u0107 przede wszystkim <strong>czarn\u0105 jagod\u0119<\/strong> (bor\u00f3wk\u0119 czarn\u0105, <em>Vaccinium myrtillus L.<\/em>), kt\u00f3ra w przeciwie\u0144stwie do <strong>bor\u00f3wki ameryka\u0144skiej<\/strong> (<em>Vaccinium corymbosum L.<\/em>) <strong>nie daje si\u0119 uprawia\u0107<\/strong>. Dlatego te\u017c nie znajdziemy czarnych jag\u00f3d z upraw ekologicznych, cho\u0107 na pewno jako\u015b\u0107 owoc\u00f3w r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od miejsca, w kt\u00f3rym by\u0142y zbierane.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4271\" aria-describedby=\"caption-attachment-4271\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4271 size-full\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_3.jpg\" alt=\"jagody_3\" width=\"640\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_3.jpg 640w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_3-300x200.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_3-600x400.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4271\" class=\"wp-caption-text\">Krzaczek czarnej jagody.<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Bor\u00f3wka czarna, zwana tak\u017ce czernic\u0105 <\/strong>(oraz wieloma lokalnymi nazwami), nale\u017cy do rodziny wrzosowatych, jest bardzo rozpowszechniona w Europie. Ro\u015bnie na glebach kwa\u015bnych i ubogich, w lasach sosnowych, zar\u00f3wno w g\u00f3rach, jak i na nizinach; najlepsze jagody znajdziemy w miejscach dobrze nas\u0142onecznionych. Co ciekawe, poniewa\u017c krzaczki bor\u00f3wek tworz\u0105 surow\u0105 pr\u00f3chnic\u0119, powoduj\u0105 wymieranie innych ro\u015blin w swoim otoczeniu. Natomiast dobrze wsp\u00f3\u0142\u017cyj\u0105 z grzybami, kt\u00f3re rozwijaj\u0105 si\u0119 symbiotycznie na korzeniach krzaczk\u00f3w. <strong>Czernica kwitnie w maju i czerwcu, owocuje od ko\u0144ca czerwca do ko\u0144ca sierpnia i p\u00f3\u017aniej w rejonach o klimacie ostrzejszym.<\/strong> Jej s\u0142odkie, ciemne owoce s\u0105 niezwykle zdrowe.<\/p>\n<p><strong><div class='dropshadowboxes-container ' style=''>\r\n                            <div class='dropshadowboxes-drop-shadow dropshadowboxes-rounded-corners dropshadowboxes-lifted-both dropshadowboxes-effect-default' style=' border: 1px solid #dddddd; height:; background-color:#91b054;    '>\r\n                            Owoce czarnej jagody przeci\u0119tnie zawieraj\u0105:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>86,5% wody,<\/li>\n<li>0,8% bia\u0142ka,<\/li>\n<li>0,6% t\u0142uszczu,<\/li>\n<li>8,6\u201314% w\u0119glowodan\u00f3w,<\/li>\n<li>2,2\u20133,2% b\u0142onnika.<\/li>\n<\/ul>\n<p>100 g jag\u00f3d to oko\u0142o 45 kalorii (co oznacza, \u017ce ich zbieranie jest zupe\u0142nie nieekonomiczne pod wzgl\u0119dem wydatkowania energii, hehe).\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div><\/p>\n<figure id=\"attachment_4267\" aria-describedby=\"caption-attachment-4267\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodobranie.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4267 size-full\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodobranie.jpg\" alt=\"jagodobranie\" width=\"640\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodobranie.jpg 640w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodobranie-300x200.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodobranie-600x400.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4267\" class=\"wp-caption-text\">Jagodobranie: wielka przygoda ma\u0142ych smakoszy.<\/figcaption><\/figure>\n<h3><strong>W\u0142a\u015bciwo\u015bci<\/strong><\/h3>\n<p>Czarna jagoda to \u017ar\u00f3d\u0142o bardzo wielu cennych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. W medycynie ludowej znana jest jako <strong>\u015brodek reguluj\u0105cy trawienie<\/strong> (pomaga zar\u00f3wno na biegunki \u2013 suszona, gotowana, zaparzana \u2013 jak i na zaparcia \u2013 \u015bwie\u017ca). Zawiera garbniki, kt\u00f3re zmniejszaj\u0105 przepuszczalno\u015b\u0107 jelit i dzia\u0142aj\u0105 zab\u00f3jczo na drobnoustroje chorobotw\u00f3rcze.<\/p>\n<p><strong>Antocyjany zawarte w jagodach wi\u0105\u017c\u0105 toksyny w przewodzie pokarmowym<\/strong>, dzi\u0119ki czemu utrudniaj\u0105 ich wch\u0142anianie. Maj\u0105 tak\u017ce w\u0142a\u015bciwo\u015bci bakteriob\u00f3jcze (np. niszcz\u0105 <em>E. coli<\/em>), antynowotworowe i przeciwutleniaj\u0105ce. Stanowi\u0105 te\u017c istotny sk\u0142adnik <strong>diety cukrzyk\u00f3w<\/strong> dzi\u0119ki niskiemu indeksowi glikemicznemu i przypisywanym w\u0142a\u015bciwo\u015bciom obni\u017cania cukru we krwi. Najwi\u0119cej antocyjan\u00f3w znajduje si\u0119 w sk\u00f3rce owoc\u00f3w.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4266\" aria-describedby=\"caption-attachment-4266\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4266 size-full\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_3.jpg\" alt=\"jagoda_3\" width=\"640\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_3.jpg 640w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_3-300x200.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_3-600x400.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4266\" class=\"wp-caption-text\">Czarna jagoda.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Poza tym czarne jagody zawieraj\u0105 <strong>flawonole<\/strong> (odpowiedzialne m.in. za wch\u0142anianie promieni UV), witamin\u0119 C i E, mangan, <strong>karotenoidy: lutein\u0119 i zeaksantyn\u0119<\/strong> (przeciwutleniacze, kt\u00f3re chroni\u0105 oczy przed dzia\u0142aniem wolnych rodnik\u00f3w).<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz po\u017cytecznej roli w ochronie oczu <strong>czarne jagody maj\u0105 dobroczynne dzia\u0142anie na m\u00f3zg, w tym wspomagaj\u0105 zapami\u0119tywanie oraz zapobiegaj\u0105 starzeniu si\u0119 m\u00f3zgu<\/strong> (<a href=\"http:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4192974\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">udowodnione badaniami!<\/a> Jedzenie jag\u00f3d powstrzymuje staro\u015b\u0107!). S\u0105 r\u00f3wnie\u017c dowody na to, \u017ce spo\u017cywanie jag\u00f3d i dzikich bor\u00f3wek <strong><a href=\"http:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4264776\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">wspomaga odchudzanie<\/a><\/strong>. W medycynie tradycyjnej wykorzystuje si\u0119 tak\u017ce li\u015bcie do napar\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 dzia\u0142anie m.in. uspokajaj\u0105ce.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4268\" aria-describedby=\"caption-attachment-4268\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-4268\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg\" alt=\"Jedzmy jagody!\" width=\"640\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg 640w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk-300x200.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk-600x400.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4268\" class=\"wp-caption-text\">Jedzmy jagody!<\/figcaption><\/figure>\n<h3><strong>Jagody a alergie i nietolerancje<\/strong><\/h3>\n<p>Czarne jagody s\u0105 uznawane za w miar\u0119 bezpieczne owoce dla alergik\u00f3w (zwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119, jak ma\u0142o bia\u0142ka zawieraj\u0105, a to bia\u0142ka w\u0142a\u015bnie wyzwalaj\u0105 reakcje alergiczne).<\/p>\n<p>Natomiast, podobnie jak bor\u00f3wki ameryka\u0144skie, \u017curawina i kilka innych owoc\u00f3w, zawieraj\u0105 naturalny <strong>kwas benzoesowy<\/strong> (w postaci anionu benzoesanowego), kt\u00f3ry w przemy\u015ble \u2013 zazwyczaj sztucznie otrzymywany, E210 \u2013 jest powszechnym konserwantem i nie cieszy si\u0119 najlepsz\u0105 opini\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c jego pochodna \u2013 benzoesan sodu (E211). Wiadomo, \u017ce podra\u017cnia \u015bluz\u00f3wki przewodu pokarmowego (co bywa wykorzystywane w medycynie dla zwi\u0119kszenia wch\u0142aniania leku) oraz<\/p>\n<p><strong>Ze wszystkich owoc\u00f3w w jagodach znajduje si\u0119 najwi\u0119cej kwasu benzoesowego, oko\u0142o 0,2%.<\/strong> To dzi\u0119ki niemu przetwory z jag\u00f3d i innych ciemnych owoc\u00f3w s\u0105 tak odporne na zepsucie \u2013 dzia\u0142a bakteriob\u00f3jczo, zapobiega rozwojowi dro\u017cd\u017cy.<\/p>\n<p><strong>Jagody zawieraj\u0105 jednocze\u015bnie zwi\u0105zki chemiczne, kt\u00f3re wspomagaj\u0105 leczenie i \u0142agodzenie alergii<\/strong> (witamina C, <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cyjanidyna\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">cyjanidyna<\/a>), oraz takie, kt\u00f3re t\u0119 alergi\u0119 mog\u0105 po\u015brednio nasili\u0107 \u2013 kwas benzoesowy nale\u017cy do grupy zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych, kt\u00f3re obok amin biogennych s\u0105 odpowiedzialne za wiele niepo\u017c\u0105danych reakcji nadwra\u017cliwo\u015bci pokarmowej. Jego pochodn\u0105 jest te\u017c kwas salicylowy, znany jako jeden z silniej dzia\u0142aj\u0105cych zwi\u0105zk\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych nietolerancje pokarmowe.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4265\" aria-describedby=\"caption-attachment-4265\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-4265\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_2.jpg\" alt=\"Czarna jagoda.\" width=\"640\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_2.jpg 640w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_2-300x200.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_2-600x400.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4265\" class=\"wp-caption-text\">Czarna jagoda.<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong><div class='dropshadowboxes-container ' style=''>\r\n                            <div class='dropshadowboxes-drop-shadow dropshadowboxes-rounded-corners dropshadowboxes-lifted-both dropshadowboxes-effect-default' style=' border: 1px solid #dddddd; height:; background-color:#91b054;    '>\r\n                            Kiedy pod okiem dietetyka wprowadzali\u015bmy diet\u0119 maj\u0105c\u0105 zaleczy\u0107 stany zapalne jelit naszego starszego syna (a w testach wysz\u0142a mu reakcja na benzoesan sodu), dostali\u015bmy zalecenie, aby unika\u0107 ciemnych owoc\u00f3w.<\/strong> Po dw\u00f3ch latach starszy syn mo\u017ce je\u015b\u0107 jagody bez przeszk\u00f3d, natomiast m\u0142odszy po wi\u0119kszej ilo\u015bci czarnych jag\u00f3d skar\u017cy si\u0119 na b\u00f3le brzucha. Tak wi\u0119c mimo \u017ce jagody s\u0105 niezwykle zdrowe i potrzebne w naszej diecie, w konkretnych wypadkach mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 niepo\u017c\u0105dane reakcje nadwra\u017cliwo\u015bci.<strong>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div><\/strong><\/p>\n<h2><strong>Jagody czy bor\u00f3wki?\u00a0<\/strong><\/h2>\n<p><strong>Wed\u0142ug bada\u0144 zar\u00f3wno czarne jagody, jak i bor\u00f3wki ameryka\u0144skie s\u0105 bardzo zdrowe, jednak zawarto\u015b\u0107 przeciwutleniaczy czy antocyjanu zale\u017cy od odmiany ro\u015bliny.<\/strong> W\u015br\u00f3d bor\u00f3wek \u2013 jak pisze Jo Robinson w swojej ksi\u0105\u017cce &#8222;<a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/dzika-strona-jedzenia-recenzja\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Dzika strona jedzenia<\/a>&#8221; \u2013 kr\u00f3luje odmiana Rubel, najmniej zmieniona przez cz\u0142owieka i najbardziej przypominaj\u0105ca dzik\u0105 bor\u00f3wk\u0119 sprzed stu lat. Litewscy badacze r\u00f3wnie\u017c por\u00f3wnali r\u00f3\u017cne odmiany bor\u00f3wek oraz czarn\u0105 jagod\u0119 (<a href=\"http:\/\/www.ptfarm.pl\/pub\/File\/Acta_Poloniae\/2009\/4\/399.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">tu opracowanie<\/a>). <strong>Generalnie m\u00f3wi si\u0119, \u017ce bor\u00f3wki ameryka\u0144skie maj\u0105 wi\u0119ksze w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwnowotworowe, a czarne jagody \u2013 poniewa\u017c zawieraj\u0105 wi\u0119cej garbnik\u00f3w \u2013 s\u0105 skuteczniejsze przeciwwirusowo i bakteriob\u00f3jczo.<\/strong><\/p>\n<p><strong><div class='dropshadowboxes-container ' style=''>\r\n                            <div class='dropshadowboxes-drop-shadow dropshadowboxes-rounded-corners dropshadowboxes-lifted-both dropshadowboxes-effect-default' style=' border: 1px solid #dddddd; height:; background-color:#91b054;    '>\r\n                            Je\u015bli mog\u0119, sama wybieram czarne jagody (a najlepiej \u2013 sama je zbieram w dobrym miejscu), poniewa\u017c to najbardziej lokalne i naturalne po\u017cywienie, jakie mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107.\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div><\/strong><\/p>\n<h2><strong>Bor\u00f3wka ameryka\u0144ska (wysoka)<\/strong><\/h2>\n<p>Ta odmiana jagody \u2013 <strong>bor\u00f3wka wysoka<\/strong> \u2013 zosta\u0142a udomowiona na pocz\u0105tku XX wieku w Stanach Zjednoczonych. Jak twierdzi Jo Robinson w \u201e<a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/dzika-strona-jedzenia-recenzja\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Dzikiej stronie jedzenia<\/a>\u201d, ludzkie zabiegi, aby uzyska\u0107 jak najatrakcyjniejsze (smaczne, \u0142atwe w hodowli) odmiany ro\u015blin, spowodowa\u0142y cz\u0119\u015bciow\u0105 utrat\u0119 ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Mimo to wci\u0105\u017c bor\u00f3wki ameryka\u0144skie s\u0105 jednymi ze zdrowszych owoc\u00f3w.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4273\" aria-describedby=\"caption-attachment-4273\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/borowki_amerykanskie.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4273 size-full\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/borowki_amerykanskie.jpg\" alt=\"borowki_amerykanskie\" width=\"640\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/borowki_amerykanskie.jpg 640w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/borowki_amerykanskie-300x200.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/borowki_amerykanskie-600x400.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4273\" class=\"wp-caption-text\">Bor\u00f3wki ameryka\u0144skie z uprawy ekologicznej.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Owoce bor\u00f3wki, wi\u0119ksze od czernicy i niezawieraj\u0105ce brudz\u0105cego soku, podobnie do naszych jag\u00f3d zawieraj\u0105 <strong>antocyjany<\/strong>. Dzi\u0119ki swoim w\u0142a\u015bciwo\u015bciom bor\u00f3wki ameryka\u0144skie m.in. zapobiegaj\u0105 chorobom nowotworowym i hamuj\u0105 ich rozw\u00f3j, obni\u017caj\u0105 ci\u015bnienie krwi, dzia\u0142aj\u0105 przeciwzapalnie, a nawet spowalniaj\u0105 post\u0119py choroby Alzheimera.<\/p>\n<p><strong><div class='dropshadowboxes-container ' style=''>\r\n                            <div class='dropshadowboxes-drop-shadow dropshadowboxes-rounded-corners dropshadowboxes-lifted-both dropshadowboxes-effect-default' style=' border: 1px solid #dddddd; height:; background-color:#91b054;    '>\r\n                            Owoce bor\u00f3wki ameryka\u0144skiej zawieraj\u0105:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>86,5% wody,<\/li>\n<li>1% bia\u0142ka,<\/li>\n<li>0% t\u0142uszczu,<\/li>\n<li>14% w\u0119glowodan\u00f3w,<\/li>\n<li>2% b\u0142onnika.<\/li>\n<\/ul>\n<p>100 g bor\u00f3wek ameryka\u0144skich to oko\u0142o 57 kalorii.<strong> \r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div><\/strong><\/p>\n<h3><strong>Rady Jo Robinson<\/strong><\/h3>\n<p>Autorka \u201eDzikiej strony jedzenia\u201d zebra\u0142a<strong> kilka ciekawych porad na temat kupowania bor\u00f3wek. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mo\u017cna zastosowa\u0107 tak\u017ce do naszych polskich jag\u00f3d. <\/strong>Oto kilka z nich \u2013 po wi\u0119cej odsy\u0142am do ksi\u0105\u017cki:<\/p>\n<ul>\n<li>je\u015bli masz informacje na temat odmian bor\u00f3wek, kupuj odmian\u0119 <strong>Rubel<\/strong> \u2013 jest najmniej zmodyfikowana i zawiera najwi\u0119cej cennych sk\u0142adnik\u00f3w,<\/li>\n<li>jedz du\u017co wi\u0119cej bor\u00f3wek ni\u017c wcze\u015bniej, warto!<\/li>\n<li><strong>myj bor\u00f3wki tu\u017c przed jedzeniem<\/strong>, d\u0142u\u017cej zachowaj\u0105 \u015bwie\u017co\u015b\u0107,<\/li>\n<li>bor\u00f3wki kupione na potem <strong>trzymaj w lod\u00f3wce<\/strong>,<\/li>\n<li><strong>mo\u017cesz zamrozi\u0107 bor\u00f3wki<\/strong> w torebkach do mro\u017cenia; podobno najlepiej dla nich rozmra\u017ca\u0107 je w mikrofal\u00f3wce (szybkie rozmra\u017canie = mniej strat cennych sk\u0142adnik\u00f3w) \u2013 nie mam mikrofal\u00f3wki, wi\u0119c nie sprawdz\u0119,<\/li>\n<li><strong>bor\u00f3wki poddane obr\u00f3bce termicznej mog\u0105 by\u0107 nawet zdrowsze od \u015bwie\u017cych jag\u00f3d<\/strong>, o ile proces podgrzewania\/suszenia by\u0142 szybki \u2013 jedz gotowane czy pieczone jagody, a nie suszone.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>Bor\u00f3wka brusznica<\/strong><\/h2>\n<p>Jest blisk\u0105 krewn\u0105 czernicy, podobnie jak ona lubi kwa\u015bne gleby, s\u0142o\u0144ce, wilgo\u0107 i symbioz\u0119 z grzybami. Dojrza\u0142e owoce maj\u0105 kolor ciemnoczerwony. W smaku s\u0105 kwa\u015bnawe. <em>Vaccinium vitis-idaea L.<\/em>, podobnie jak czernice i bor\u00f3wki ameryka\u0144skie, zawieraj\u0105 <strong>kwas benzoesowy<\/strong>. Do tego s\u0105 <strong>\u017ar\u00f3d\u0142em potasu, wapnia, fosforu, magnezu, \u017celaza, witaminy A, B1, B2, B6, PP, C i kwasu foliowego<\/strong>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4264\" aria-describedby=\"caption-attachment-4264\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-4264\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_1.jpg\" alt=\"Dojrza\u0142y owoc brusznicy.\" width=\"640\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_1.jpg 640w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_1-300x200.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagoda_1-600x400.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4264\" class=\"wp-caption-text\">Dojrza\u0142y owoc brusznicy.<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong><div class='dropshadowboxes-container ' style=''>\r\n                            <div class='dropshadowboxes-drop-shadow dropshadowboxes-rounded-corners dropshadowboxes-lifted-both dropshadowboxes-effect-default' style=' border: 1px solid #dddddd; height:; background-color:#91b054;    '>\r\n                            Owoce brusznicy zawieraj\u0105 (w zale\u017cno\u015bci od \u017ar\u00f3de\u0142):<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>0,3\u20130,4% bia\u0142ka,<\/li>\n<li>0,0% t\u0142uszczu,<\/li>\n<li>3,5\u20139,9% w\u0119glowodan\u00f3w,<\/li>\n<li>1,1% b\u0142onnika.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W 100 g owoc\u00f3w brusznicy znajduje si\u0119 oko\u0142o 47 kalorii.<strong> \r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div><\/strong><\/p>\n<figure id=\"attachment_4270\" aria-describedby=\"caption-attachment-4270\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4270 size-full\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_2.jpg\" alt=\"Krzaczek brusznicy.\" width=\"640\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_2.jpg 640w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_2-300x200.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_2-600x400.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4270\" class=\"wp-caption-text\">Owoce brusznicy.<\/figcaption><\/figure>\n<p>W\u0142a\u015bciwo\u015bci brusznicy s\u0105 zbli\u017cone do \u017curawiny \u2013 ceni si\u0119 j\u0105 za w\u0142a\u015bciwo\u015bci odka\u017caj\u0105ce uk\u0142ad moczowy. Jej smak nie jest tak atrakcyjny jak ciemnych jag\u00f3d, jednak jest warto\u015bciowym urozmaiceniem diety, bywa te\u017c przydatna w przygotowaniu domowych \u015brodk\u00f3w na dolegliwo\u015bci. P<strong>rzypisuje si\u0119 jej dzia\u0142anie moczop\u0119dne, antyseptyczne i przeciwbiegunkowe.<\/strong>\u00a0Przeprowadzono tak\u017ce wst\u0119pne badania, kt\u00f3re mia\u0142y sprawdzi\u0107 skuteczno\u015b\u0107 brusznicy w leczeniu <strong>cukrzycy<\/strong> \u2013 tradycyjnie wykorzystywanej przy tym schorzeniu przez plemi\u0119 Cree w Kanadzie &#8211; a tak\u017ce <strong>oty\u0142o\u015bci<\/strong>. Wyniki s\u0105 bardzo obiecuj\u0105ce (<a href=\"http:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4072050\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">tu przeczytasz wi\u0119cej<\/a>).<\/p>\n<p>W kuchni brusznica u\u017cywana jest jako dodatek do mi\u0119s oraz do p\u0119dzenia wina (w po\u0142\u0105czeniu np. z jab\u0142kami).<\/p>\n<h2><strong>Pokrzyk wilcza jagoda<\/strong><\/h2>\n<p>Je\u015bli jako dzieci chodzili\u015bcie na jagody, z pewno\u015bci\u0105 nieraz s\u0142yszeli\u015bcie o mitycznej wr\u0119cz <strong>wilczej jagodzie<\/strong>. Wbrew pozorom trudno j\u0105 pomyli\u0107 z czarnymi jagodami, przede wszystkim dlatego, \u017ce jej krzaki wygl\u0105daj\u0105 zupe\u0142nie inaczej ni\u017c krzewinki bor\u00f3wek. Krzaki pokrzyku s\u0105 wysokie, maj\u0105 nawet 1,5 m wysoko\u015bci, a li\u015bcie s\u0105 d\u0142ugie, nawet do 25 cm d\u0142ugo\u015bci. <em>Atropa belladonna L.<\/em> jest ro\u015blin\u0105 z rodziny psiankowatych. Wyst\u0119puje do\u015b\u0107 rzadko, w Polsce podlega ochronie. <strong>Jest silnie truj\u0105ca, jednak ma swoje znaczenie w medycynie (m.in. wykorzystuje si\u0119 j\u0105 do produkcji atropiny).<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/Atropa_belladonna_030705.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4274\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/Atropa_belladonna_030705.jpg\" alt=\"Atropa_belladonna_030705\" width=\"516\" height=\"640\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/Atropa_belladonna_030705.jpg 516w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/Atropa_belladonna_030705-300x372.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/Atropa_belladonna_030705-242x300.jpg 242w\" sizes=\"auto, (max-width: 516px) 100vw, 516px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Silnie truj\u0105ce owoce to ciemnofioletowe jagody wielko\u015bci nawet wi\u015bni, o s\u0142odkim (podobno) smaku.<\/strong> Zawieraj\u0105 atropin\u0119, alkaloid ro\u015blinny, kt\u00f3ry powoduje m.in. rozkurczenie mi\u0119\u015bni i pobudzenie o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, przy du\u017cej dawce \u2013 jego pora\u017cenie. <strong>Objawy zatrucia<\/strong> to m.in. halucynacje, napad sza\u0142u, zaburzenia mowy i s\u0142uchu, \u015bwiat\u0142owstr\u0119t, wymioty, rozszerzone \u017arenice, przyspieszony oddech, drgawki, wreszcie \u015bpi\u0105czka. <strong>Przyjmowana dawka \u015bmiertelna to 3\u20134 owoce w wypadku dzieci i 10\u201320 w wypadku doros\u0142ych.<\/strong> W li\u015bciach i korzeniach znajduje si\u0119 tak\u017ce inny alkaloid, hioscyjamina.<\/p>\n<p>Spotkali\u015bmy krzew wilczej jagody na Podhalu (zamiast robi\u0107 zdj\u0119cia, skupili\u015bmy si\u0119 na edukacji naszych syn\u00f3w), jednak trudno pomyli\u0107 t\u0119 ro\u015blin\u0119 z czarn\u0105 jagod\u0105. W razie pomy\u0142ki (co mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 dzieciom) nale\u017cy jak najszybciej zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do szpitala. <strong>Jednym ze sposob\u00f3w pierwszej pomocy w wypadku spo\u017cycia truj\u0105cych jag\u00f3d jest wywo\u0142anie wymiot\u00f3w (tylko u osoby przytomnej) oraz podanie ogromnej dawki w\u0119gla aktywowanego.<\/strong><\/p>\n<h2><strong>Podsumowuj\u0105c<\/strong><\/h2>\n<p><strong>\u0141apmy okazj\u0119 i r\u00f3bmy zapasy jag\u00f3d i bor\u00f3wek, p\u00f3ki czas.<\/strong> Zim\u0105 b\u0119d\u0105 wspania\u0142ym dodatkiem do s\u0142odkich \u015bniada\u0144 czy deser\u00f3w. Mo\u017cemy zamrozi\u0107 ca\u0142e owoce albo zrobi\u0107 przetwory \u2013 sama zwykle sma\u017c\u0119 kilka s\u0142oik\u00f3w czystych powide\u0142 z bor\u00f3wek, bez grama cukru. Otwarte w styczniu czy lutym, wspaniale komponuj\u0105 si\u0119 z <a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nalesniki-jaglane-dla-alergikow-przepis\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">nale\u015bnikami (np. jaglanymi)<\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4269\" aria-describedby=\"caption-attachment-4269\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-4269\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_1.jpg\" alt=\"Czarne jagody.\" width=\"640\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_1.jpg 640w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_1-300x200.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagody_1-600x400.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4269\" class=\"wp-caption-text\">Czarne jagody.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Pewne badania, jak pisze Jo Robinson, wskazuj\u0105 na to, \u017ce jagody poddane obr\u00f3bce termicznej zyskuj\u0105 \u2013 ich cenne sk\u0142adniki od\u017cywcze s\u0105 \u0142atwiej przyst\u0119pne dla naszego organizmu. Jedzmy wi\u0119c bor\u00f3wki i jagody w r\u00f3\u017cnych postaciach, pami\u0119taj\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce przed spo\u017cyciem (i obr\u00f3bk\u0105 termiczn\u0105) nale\u017cy je umy\u0107, tak jak wszystkie owoce!<\/p>\n<p><strong>Wybrana bibliografia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/dzika-strona-jedzenia-recenzja\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Jo Robinson, &#8222;Dzika strona jedzenia&#8221;<\/a>, Bia\u0142ystok 2014,<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.ilewazy.pl\/szklanka-borowki-brusznicy\">http:\/\/www.ilewazy.pl\/szklanka-borowki-brusznicy<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.ilewazy.pl\/szklanka-borowek-amerykanskich\">http:\/\/www.ilewazy.pl\/szklanka-borowek-amerykanskich<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.ilewazy.pl\/szklanka-jagod\">http:\/\/www.ilewazy.pl\/szklanka-jagod<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC3361210\/\">http:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC3361210\/<\/a> &#8211; wilcza jagoda<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4072050\/\">http:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4072050\/<\/a> &#8211; brusznica<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4192974\/\">http:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4192974\/<\/a> &#8211; jagody, bor\u00f3wki<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bor%C3%B3wka_brusznica\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bor%C3%B3wka_brusznica<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bor%C3%B3wka_wysoka\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bor%C3%B3wka_wysoka<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cyjanidyna\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cyjanidyna<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kwas_benzoesowy\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kwas_benzoesowy<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pokrzyk_wilcza_jagoda\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pokrzyk_wilcza_jagoda<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.ptfarm.pl\/pub\/File\/Acta_Poloniae\/2009\/4\/399.pdf\">http:\/\/www.ptfarm.pl\/pub\/File\/Acta_Poloniae\/2009\/4\/399.pdf<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Zdj\u0119cie pokrzyku wilczej jagody:<\/strong> <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Atropa_belladonna_030705.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Wikimedia<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nieograniczony dost\u0119p do \u015bwie\u017cych jag\u00f3d, malin i brusznic prosto z krzaka to jedna z wielkich zalet naszych wakacji w g\u00f3rach. Owoce lasu najlepiej smakuj\u0105 wtedy,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4268,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[270,582,17],"tags":[811,817,814,807,809,813,808,810,14,816,806,812,818,820,201,247,1091,815,819,33],"class_list":["post-4263","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-alergia","category-nietolerancja-pokarmowa","category-o-jedzeniu","tag-antocyjany","tag-atropina","tag-biegunka","tag-borowki","tag-borowki-amerykanskie","tag-cukrzyca","tag-czarne-jagody","tag-czernica","tag-dieta","tag-flawonole","tag-jagody","tag-kwas-benzoesowy","tag-luteina","tag-odchudzanie","tag-owoce","tag-przeciwutleniacze","tag-wilcza-jagoda","tag-zaparcia","tag-zeaksantyna","tag-zywnosc-ekologiczna"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Jedz jagody, b\u0119dziesz m\u0142ody (i szczup\u0142y, bystry oraz m\u0105dry) - organiczni.eu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Owoce lasu najlepiej smakuj\u0105 wtedy, gdy nazbieramy je sami. Warto pami\u0119ta\u0107, jak bardzo s\u0105 zdrowe. Dlaczego warto chodzi\u0107 na jagody?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jedz jagody, b\u0119dziesz m\u0142ody (i szczup\u0142y, bystry oraz m\u0105dry) - organiczni.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Owoce lasu najlepiej smakuj\u0105 wtedy, gdy nazbieramy je sami. Warto pami\u0119ta\u0107, jak bardzo s\u0105 zdrowe. Dlaczego warto chodzi\u0107 na jagody?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"organiczni.eu\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/organiczni\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-08-30T14:52:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-08-17T19:03:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"427\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"joanna\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"joanna\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/\"},\"author\":{\"name\":\"joanna\",\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/person\/741d5f1f3fd2833c5ca2ffdaaa93dc73\"},\"headline\":\"Jedz jagody, b\u0119dziesz m\u0142ody (i szczup\u0142y, bystry oraz m\u0105dry)\",\"datePublished\":\"2015-08-30T14:52:01+00:00\",\"dateModified\":\"2022-08-17T19:03:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/\"},\"wordCount\":2210,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg\",\"keywords\":[\"antocyjany\",\"atropina\",\"biegunka\",\"bor\u00f3wki\",\"bor\u00f3wki ameryka\u0144skie\",\"cukrzyca\",\"czarne jagody\",\"czernica\",\"dieta\",\"flawonole\",\"jagody\",\"kwas benzoesowy\",\"luteina\",\"odchudzanie\",\"owoce\",\"przeciwutleniacze\",\"wilcza jagoda\",\"zaparcia\",\"zeaksantyna\",\"\u017cywno\u015b\u0107 ekologiczna\"],\"articleSection\":[\"alergia\",\"nietolerancja pokarmowa\",\"o jedzeniu\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/\",\"url\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/\",\"name\":\"Jedz jagody, b\u0119dziesz m\u0142ody (i szczup\u0142y, bystry oraz m\u0105dry) - organiczni.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg\",\"datePublished\":\"2015-08-30T14:52:01+00:00\",\"dateModified\":\"2022-08-17T19:03:12+00:00\",\"description\":\"Owoce lasu najlepiej smakuj\u0105 wtedy, gdy nazbieramy je sami. Warto pami\u0119ta\u0107, jak bardzo s\u0105 zdrowe. Dlaczego warto chodzi\u0107 na jagody?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg\",\"width\":640,\"height\":427,\"caption\":\"Jedzmy jagody!\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jedz jagody, b\u0119dziesz m\u0142ody (i szczup\u0142y, bystry oraz m\u0105dry)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#website\",\"url\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/\",\"name\":\"organiczni.eu\",\"description\":\"Najbardziej wszechstronny blog ekologiczny\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#organization\",\"name\":\"organiczni.eu\",\"url\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/logo_duze.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/logo_duze.png\",\"width\":1398,\"height\":300,\"caption\":\"organiczni.eu\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/organiczni\/\",\"https:\/\/www.instagram.com\/organiczni.eu\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/person\/741d5f1f3fd2833c5ca2ffdaaa93dc73\",\"name\":\"joanna\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6ef65c3b2f7c81d0cc78a37df3b5dce0?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6ef65c3b2f7c81d0cc78a37df3b5dce0?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"joanna\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/organiczni.baranowscy.eu\"],\"url\":\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jedz jagody, b\u0119dziesz m\u0142ody (i szczup\u0142y, bystry oraz m\u0105dry) - organiczni.eu","description":"Owoce lasu najlepiej smakuj\u0105 wtedy, gdy nazbieramy je sami. Warto pami\u0119ta\u0107, jak bardzo s\u0105 zdrowe. Dlaczego warto chodzi\u0107 na jagody?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jedz jagody, b\u0119dziesz m\u0142ody (i szczup\u0142y, bystry oraz m\u0105dry) - organiczni.eu","og_description":"Owoce lasu najlepiej smakuj\u0105 wtedy, gdy nazbieramy je sami. Warto pami\u0119ta\u0107, jak bardzo s\u0105 zdrowe. Dlaczego warto chodzi\u0107 na jagody?","og_url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/","og_site_name":"organiczni.eu","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/organiczni\/","article_published_time":"2015-08-30T14:52:01+00:00","article_modified_time":"2022-08-17T19:03:12+00:00","og_image":[{"width":640,"height":427,"url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"joanna","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"joanna","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/"},"author":{"name":"joanna","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/person\/741d5f1f3fd2833c5ca2ffdaaa93dc73"},"headline":"Jedz jagody, b\u0119dziesz m\u0142ody (i szczup\u0142y, bystry oraz m\u0105dry)","datePublished":"2015-08-30T14:52:01+00:00","dateModified":"2022-08-17T19:03:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/"},"wordCount":2210,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg","keywords":["antocyjany","atropina","biegunka","bor\u00f3wki","bor\u00f3wki ameryka\u0144skie","cukrzyca","czarne jagody","czernica","dieta","flawonole","jagody","kwas benzoesowy","luteina","odchudzanie","owoce","przeciwutleniacze","wilcza jagoda","zaparcia","zeaksantyna","\u017cywno\u015b\u0107 ekologiczna"],"articleSection":["alergia","nietolerancja pokarmowa","o jedzeniu"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/","name":"Jedz jagody, b\u0119dziesz m\u0142ody (i szczup\u0142y, bystry oraz m\u0105dry) - organiczni.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg","datePublished":"2015-08-30T14:52:01+00:00","dateModified":"2022-08-17T19:03:12+00:00","description":"Owoce lasu najlepiej smakuj\u0105 wtedy, gdy nazbieramy je sami. Warto pami\u0119ta\u0107, jak bardzo s\u0105 zdrowe. Dlaczego warto chodzi\u0107 na jagody?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#primaryimage","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg","contentUrl":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg","width":640,"height":427,"caption":"Jedzmy jagody!"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jedz-jagody-bedziesz-mlody-i-szczuply-bystry-oraz-madry\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jedz jagody, b\u0119dziesz m\u0142ody (i szczup\u0142y, bystry oraz m\u0105dry)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#website","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/","name":"organiczni.eu","description":"Najbardziej wszechstronny blog ekologiczny","publisher":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#organization","name":"organiczni.eu","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/logo_duze.png","contentUrl":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/logo_duze.png","width":1398,"height":300,"caption":"organiczni.eu"},"image":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/organiczni\/","https:\/\/www.instagram.com\/organiczni.eu\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/person\/741d5f1f3fd2833c5ca2ffdaaa93dc73","name":"joanna","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6ef65c3b2f7c81d0cc78a37df3b5dce0?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6ef65c3b2f7c81d0cc78a37df3b5dce0?s=96&d=identicon&r=g","caption":"joanna"},"sameAs":["https:\/\/organiczni.baranowscy.eu"],"url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/author\/admin\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/jagodowy_jezyk.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4263","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4263"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12687,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4263\/revisions\/12687"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}