{"id":1993,"date":"2014-03-30T22:57:43","date_gmt":"2014-03-30T20:57:43","guid":{"rendered":"http:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/?p=1993"},"modified":"2016-01-15T21:10:53","modified_gmt":"2016-01-15T20:10:53","slug":"czy-karmienie-piersia-jest-ekologiczne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/czy-karmienie-piersia-jest-ekologiczne\/","title":{"rendered":"Czy karmienie piersi\u0105 jest ekologiczne?"},"content":{"rendered":"

Co to w og\u00f3le za pytanie? \u2013 oburz\u0105 si\u0119 mamy uwielbiaj\u0105ce karmi\u0107 piersi\u0105. (Co powiedz\u0105 mamy karmi\u0105ce butl\u0105 z wyboru?). Spokojnie. Jestem mam\u0105 karmi\u0105c\u0105 ju\u017c 17. (za chwil\u0119 18.) miesi\u0105c i zalety podawania dziecku mleka kobiecego znam na pami\u0119\u0107. Chc\u0119 jednak poruszy\u0107 temat, kt\u00f3ry ju\u017c dawno temu pojawi\u0142 si\u0119 w mojej g\u0142owie za spraw\u0105 lektury ksi\u0105\u017cki Udo Pollmera<\/a>. Na przek\u00f3r i ku przestrodze.<\/p>\n

\"karmienie_dwucycowe\"<\/a>
Ju\u017c 17. miesi\u0105c na cycu.<\/figcaption><\/figure>\n

Ekomleko<\/b><\/h2>\n

Karmienie piersi\u0105 jest jedynym naprawd\u0119 ekologicznym sposobem karmienia ma\u0142ego dziecka.<\/p>\n

Po pierwsze<\/b>, jest ca\u0142kowicie naturalne, wynika z naszej przynale\u017cno\u015bci do \u015bwiata przyrody, mleko pojawia si\u0119 w odpowiednim momencie i dojrzewa razem z dzieckiem \u2013 jest idealnie dopasowane do potrzeb ma\u0142ego ssaka (niczego mu nie brakuje, nawet je\u015bli niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce niski poziom witaminy D jest jego defektem<\/a>\u00a0– jak podkre\u015blaj\u0105 doradczynie laktacyjne, jest on zale\u017cny od poziomu witaminy D w organizmie kobiety: je\u015bli dba ona ona o naturaln\u0105 syntez\u0119 witaminy D poprzez ekspozycj\u0119 na s\u0142o\u0144ce bez filtr\u00f3w blokuj\u0105cych lub przyjmuje odpowiedni suplement diety, w mleku mamy karmi\u0105cej poziom witaminy D b\u0119dzie odpowiednio wy\u017cszy).<\/p>\n

Po drugie<\/b>, mleko mamy produkuje si\u0119 \u201esamo\u201d, bez wykorzystywania krowy, fabryki, ca\u0142ej infrastruktury \u2013 nie zanieczyszcza wi\u0119c \u015brodowiska, poczynaj\u0105c od przemys\u0142owego hodowania byd\u0142a, przez mleczarnie, zak\u0142ady zmieniaj\u0105ce mleko w proszek, po spaliny powsta\u0142e w wyniku transportu. Nie przyczynia si\u0119 do produkcji gaz\u00f3w cieplarnianych (ewentualnie w niewielkim stopniu \u2013 matka karmi\u0105ca je troch\u0119 wi\u0119cej).<\/p>\n

Po trzecie<\/b>, nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z \u017cadnymi odpadkami do utylizacji (opakowania, smoczki, butelki). Wk\u0142adki laktacyjne, przydatne na pocz\u0105tku karmienia, mog\u0105 by\u0107 przecie\u017c wielorazowe!<\/p>\n

Po czwarte<\/b>, nie trzeba go podgrzewa\u0107 (woda, gaz\/pr\u0105d), nie wymaga te\u017c naczy\u0144, kt\u00f3re trzeba my\u0107 i sterylizowa\u0107.<\/p>\n

Po pi\u0105te<\/b>, zawiera cenne sk\u0142adniki, kt\u00f3rych nie uda\u0142o si\u0119 podrobi\u0107 w \u017cadnym laboratorium. Sk\u0142adniki, kt\u00f3re np. ograniczaj\u0105 podawanie suplement\u00f3w czy lek\u00f3w, w tym kom\u00f3rki macierzyste, substancje przeciwpaso\u017cytnicze, enzymy wspomagaj\u0105ce trawienie. Dzieci pij\u0105ce mleko matki zgodnie z zaleceniami WHO mniej choruj\u0105 – zar\u00f3wno w okresie „ssaczym”, jak i p\u00f3\u017aniejszym \u017cyciu.<\/p>\n

Po sz\u00f3ste<\/b>, karmienie piersi\u0105 zapewnia naturaln\u0105 wi\u0119\u017a matki z dzieckiem, tak\u017ce nie do podrobienia w \u017cadnym laboratorium.<\/p>\n

Po si\u00f3dme<\/b>, karmienie wy\u0142\u0105cznie piersi\u0105 i na \u017c\u0105danie (co najmniej 8-10 razy na dob\u0119) mo\u017ce skutkowa\u0107 naturaln\u0105, ekologiczn\u0105 antykoncepcj\u0105 (cho\u0107 z tym bym uwa\u017ca\u0142a; doradczynie laktacyjne radz\u0105 m\u00f3wi\u0107 raczej o op\u00f3\u017anionej p\u0142odno\u015bci) oraz wygod\u0105 w postaci braku miesi\u0105czki u mamy karmi\u0105cej (zn\u00f3w \u2013 zero odpad\u00f3w). D\u0142ugo\u015b\u0107 niep\u0142odno\u015bci laktacyjnej (LAM) to sprawa bardo indywidualna, u niekt\u00f3rych kobiet czas ten trwa 3 miesi\u0105ce, u innych – np. 3 lata.<\/p>\n

Po \u00f3sme<\/strong>, ssanie piersi to naturalne \u0107wiczenie dla ma\u0142ego cz\u0142owieka, przygotowuj\u0105ce go do mowy – ominiemy gabinety logoped\u00f3w. Picie z \u017cadnej butelki nie zast\u0105pi tej gimnastyki mi\u0119\u015bni buzi. Nikt jeszcze nie podrobi\u0142 cyca!<\/p>\n

Je\u015bli zapomnia\u0142am o jakim\u015b ekologicznym wymiarze karmienia, koniecznie napiszcie w komentarzach.<\/span><\/p>\n

\"karmienie-na_hali\"<\/a><\/p>\n

Jako\u015b\u0107 eliksiru \u017cycia<\/b><\/p>\n

Mleko matki jest \u017ar\u00f3d\u0142em zdrowia, inwestycj\u0105 w przysz\u0142o\u015b\u0107 m\u0142odego cz\u0142owieka. Jak pisze Udo Pollmer<\/a>:<\/p>\n

Mleko matki jest eliksirem \u017cycia, od kt\u00f3rego w pierwszych miesi\u0105cach dziecko jest zale\u017cne i bez kt\u00f3rego nie mo\u017ce optymalnie rosn\u0105\u0107 i rozwija\u0107 si\u0119. Mleko matki jest i b\u0119dzie najlepiej skomponowanym posi\u0142kiem dla niemowl\u0119cia. Nawet przemys\u0142, jak dot\u0105d, nie pr\u00f3bowa\u0142 zaprzecza\u0107: karmienie piersi\u0105 jest dla dziecka najlepsze. (s. 354)<\/p><\/blockquote>\n

W mleku matki znajduj\u0105 si\u0119 takie sk\u0142adniki, jak laktoferryna, lipozym czy 130 odmian oligosacharyd\u00f3w, maj\u0105cych ogromne znaczenie w obronie organizmu przed zarazkami, oraz przeciwcia\u0142a broni\u0105ce przed konkretnymi zarazkami, kt\u00f3re akurat znajduj\u0105 si\u0119 w otoczeniu matki i dziecka \u2013 dlatego matka, kt\u00f3ra jest chora i nie musi bra\u0107 silnych lek\u00f3w, powinna karmi\u0107 piersi\u0105, \u017ceby zapewni\u0107 dziecku ochron\u0119.<\/p>\n

\u015awiatowa Organizacja Zdrowia w swoich zaleceniach podkre\u015bla, \u017ce nawet palenie papieros\u00f3w, nawet sporadyczne picie alkoholu nie s\u0105 przeciwwskazaniami do karmienia piersi\u0105<\/strong> (cho\u0107 oczywi\u015bcie obie te u\u017cywki znacz\u0105co wp\u0142ywaj\u0105 na jako\u015b\u0107 mleka i laktacji).<\/p>\n

Nawet je\u015bli matka jest nosicielk\u0105 wirusa HIV<\/strong>, istniej\u0105 sposoby, aby obni\u017cy\u0107 prawdopodobie\u0144stwo zara\u017cenia dziecka poprzez mleko matki \u2013 w niekt\u00f3rych krajach zaleca si\u0119, aby rozpatrzy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 karmienia piersi\u0105 tak\u017ce w takim wypadku.<\/p>\n

Jednym s\u0142owem, WHO stawia warto\u015b\u0107 mleka kobiecego ponad wszystkie jego wady wynikaj\u0105ce ze szkodliwego wp\u0142ywu \u015brodowiska.<\/strong><\/p>\n

\"karmienie_w_samochodzie\"<\/a>
Tankowanie mleczka w samochodzie…<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Ekomleko bez certyfikatu<\/b><\/p>\n

Niestety, ludzkie mleko jest tak zanieczyszczone, \u017ce \u017cadna jednostka certyfikuj\u0105ca nie przyzna\u0142aby mu zielonego listka.<\/p>\n

Na pewno mleko matki jest w znacznym stopniu ska\u017cone truciznami ze \u015brodowiska, kt\u00f3re w ostatnich latach s\u0105 coraz powszechniejsze. Wynika to z tego, \u017ce wszystkie obce substancje, czy to pestycydy, \u015brodki ch\u0142odz\u0105ce czy feromony z kosmetyk\u00f3w, kumuluj\u0105 si\u0119 w \u0142a\u0144cuchach pokarmowych, a na ko\u0144cu takiego \u0142a\u0144cucha znajduje si\u0119 cz\u0142owiek. (Udo Pollmer<\/a>, s. 354)<\/p><\/blockquote>\n

To oczywi\u015bcie jest koszt rozwoju cywilizacyjnego, kt\u00f3ry z jednej strony spowodowa\u0142 znaczne zmniejszenie umieralno\u015bci noworodk\u00f3w i niemowl\u0105t (higiena, opieka medyczna), z drugiej strony zmieni\u0142 nasze otoczenie w spos\u00f3b nieprzewidywalny dla przysz\u0142ych pokole\u0144: zaledwie od 100 lat \u017cyjemy w\u015br\u00f3d substancji chemicznych, z kt\u00f3rymi nigdy wcze\u015bniej gatunek ludzki nie mia\u0142 do czynienia. I cho\u0107 zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 liczba populacji, a tak\u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia, coraz cz\u0119\u015bciej zapadamy na nowotwory i inne choroby cywilizacyjne (ciekawostka: okaza\u0142o si\u0119, \u017ce podczas karmienia piersi\u0105 w organizmie dziecka powstaje substancja przeciwnowotworowa HAMLET, nieobecna w mleku kobiecym – prawdopodobnie pojawia si\u0119 w wyniku trawienia pokarmu).\u00a0Na wszechobecne zagro\u017cenia najbardziej nara\u017cone s\u0105 dzieci \u2013 poczynaj\u0105c od tych jeszcze nienarodzonych. One dopiero ucz\u0105 si\u0119 broni\u0107 przed szkodliwymi substancjami. Wiele z tych zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych jest zupe\u0142nie obca naszemu organizmowi, w dodatku dzia\u0142a z op\u00f3\u017anieniem i w spos\u00f3b, kt\u00f3ry niekoniecznie \u0142\u0105czymy z zanieczyszczeniem \u015brodowiska.<\/p>\n

\u017badna inna grupa spo\u0142eczna nie przyjmuje wi\u0119kszych ilo\u015bci tych szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w ni\u017c niemowl\u0119ta, a mleko matki nigdy nie by\u0142oby dopuszczone do sprzeda\u017cy ze wzgl\u0119du na du\u017ce obci\u0105\u017cenie nimi. Zawarto\u015b\u0107 tych substancji jest nawet 10 razy wi\u0119ksza ni\u017c w mleku krowim, poniewa\u017c kobieta przed pierwsz\u0105 \u201eprodukcj\u0105\u201d mleka przez ok. 20 lat zbiera w organizmie trucizny. (Udo Pollmer<\/a>, s. 354\u2013355)<\/p><\/blockquote>\n

Przejrza\u0142am wyniki polskich bada\u0144 nad jako\u015bci\u0105 kobiecego mleka. To niezwykle ciekawa lektura, ale szerzej nieznana. Zebra\u0142am wi\u0119c kilka ciekawostek, poniewa\u017c wiedza o sk\u0142adzie mleka i o tym, co na niego wp\u0142ywa, jest broni\u0105 m.in. przeciw niedouczonym lekarzom, kt\u00f3rzy np. krytykuj\u0105 karmienie dwulatka (\u201ezamiast pokarmu i tak leci woda\u201d). Dlatego \u017ce wiedza o mleku kobiecym jest pomocna w unikaniu pewnych niebezpiecze\u0144stw i zmniejszaniu zagro\u017ce\u0144 p\u0142yn\u0105cych z zanieczyszczenia \u015brodowiska.<\/p>\n

Przede wszystkim: mieszanka jest zawsze gorsza<\/b><\/p>\n

Mieszanki mleczne to produkt wysoko przetworzony, tylko na\u015bladuj\u0105cy naturalny pokarm matki.<\/p>\n

Nigdy nie dor\u00f3wna jako\u015bci\u0105 i w\u0142a\u015bciwo\u015bciami prawdziwemu mleku kobiecemu. <\/strong>\u017badne mleko modyfikowane (zwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119, jakich nazw si\u0119 u\u017cywa na samo okre\u015blenie tego produktu: sztuczne, modyfikowane, zast\u0119pcze)<\/em>\u00a0tak\u017ce nie ma ekocertyfikatu, bo produkcja przemys\u0142owa wyklucza wolno\u015b\u0107 od zanieczyszcze\u0144.<\/strong>\u00a0Magda Karpienia, liderka z La Leche League Polska<\/a>, powiedzia\u0142a mi, \u017ce s\u0105 badania pokazuj\u0105ce, \u017ce w mleku modyfikowanym s\u0105 bakterie, kt\u00f3re gin\u0105 dopiero w temperaturze 70\u00b0C<\/strong>, dlatego wbrew temu, co jest napisane na opakowaniu, nie powinno si\u0119 go przygotowywa\u0107 w temperaturze 37\u00b0C lub innej ni\u017cszej ni\u017c 70. „A nawet, je\u015bli w ko\u0144cu jaki\u015b koncern wymy\u015bli mleko z zielonym listkiem, to i tak b\u0119dzie ono mniej odpowiednie dla dziecka ni\u017c mleko jego mamy – podkre\u015bla Magda Karpienia. – Cho\u0107by przez swoj\u0105 ci\u0119\u017ckostrawno\u015b\u0107, a tak\u017ce wp\u0142yw na jelita”.<\/p>\n

Mleko krowie, z kt\u00f3rego powstaj\u0105 mieszanki mleczne, jest produkowane przez krowy hodowane przemys\u0142owo. Krowy \u017cyj\u0105 w warunkach dalekich od naturalnych, w zanieczyszczonym \u015brodowisku, spo\u017cywaj\u0105 zanieczyszczon\u0105 pasz\u0119. To oznacza, \u017ce wszystkie zanieczyszczenia, kt\u00f3re wch\u0142ania kobieta, wch\u0142ania r\u00f3wnie\u017c krowa, cho\u0107 w kr\u00f3tszym czasie (kilku, a nie kilkudziesi\u0119ciu lat). Mleko modyfikowane to produkt wysokoprzetworzny, tylko na\u015bladuj\u0105cy natur\u0119, pozbawiony wszystkich \u017cywych sk\u0142adnik\u00f3w, takich jak bakterie probiotyczne czy przeciwcia\u0142a. Wiele bada\u0144 dowodzi, \u017ce dzieci karmione sztucznym mlekiem jest w przysz\u0142o\u015bci zagro\u017cone m.in. cukrzyc\u0105 czy oty\u0142o\u015bci\u0105.\u00a0Zostawmy mleko krowie ciel\u0119tom!<\/p>\n

Mieszanki dla alergik\u00f3w z kolei mog\u0105 by\u0107 produkowane np. z soi, kt\u00f3ra – podobnie jak mleko krowie – jest jednym z najcz\u0119stszych alergen\u00f3w. Jest te\u017c ro\u015blin\u0105 poddawan\u0105 modyfikacjom genetycznym (GMO).<\/p>\n

Nie wpa\u015b\u0107 w trans<\/b><\/h2>\n

\u201eSk\u0142ad i zawarto\u015b\u0107 kwas\u00f3w t\u0142uszczowych w mleku kobiet z Gda\u0144ska i okolic w r\u00f3\u017cnych okresach laktacji\u201d<\/a> to artyku\u0142 autorstwa Doroty Martysiak-\u017burowskiej z <\/i>Wydzia\u0142u Chemicznego Politechniki Gda\u0144skiej oraz Kingi \u017b\u00f3ralskiej, Macieja Zagierskiego i Agnieszki Szlagatys-Sidorkiewicz z <\/i>Katedry i Kliniki Pediatrii, Gastroenterologii, Hepatologii i \u017bywienia Dzieci na Gda\u0144skim Uniwersytecie Medycznym. Tekst podsumowuje badanie mleka kobiecego (przebadano pokarm 80 m\u0142odych matek) pod wzgl\u0119dem zawarto\u015bci kwas\u00f3w t\u0142uszczowych. W mleku ludzkim znajduje si\u0119 od 1 do 9% (wagowo) t\u0142uszczu, niezwykle wa\u017cnego w rozwoju m.in. m\u00f3zgu dziecka. I cho\u0107 wydaje si\u0119 to niewiele, niemowl\u0119 karmione wy\u0142\u0105cznie piersi\u0105 czerpie z tego t\u0142uszczu a\u017c 50% (a dok\u0142adnie 40\u201355%) dziennego zapotrzebowania na energi\u0119! Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne s\u0105 wielonienasycone kwasy t\u0142uszczowe (LC-PUFA): dokozaheksaenowy (DHA), arachidonowy (AA) i eikozapentaenowy (EPA), budulec skomplikowanego uk\u0142adu nerwowego cz\u0142owieka. Jak pisz\u0105 autorzy:<\/p>\n

Najwi\u0119ksze zapotrzebowanie na kwas AA i DHA wyst\u0119puje w okresie wewn\u0105trzmacicznym oraz po porodzie, do oko\u0142o drugiego roku \u017cycia dziecka<\/b>. W tym okresie nast\u0119puje najgwa\u0142towniejszy rozw\u00f3j uk\u0142adu nerwowego i najwi\u0119kszy przyrost masy m\u00f3zgu. [Pogrubienie moje – J.B.]<\/p><\/blockquote>\n

Dlatego karmienie piersi\u0105 po 1. roku \u017cycia jest tak samo wa\u017cne i cenne, jak w pocz\u0105tkowych miesi\u0105cach po urodzeniu. (Oczywi\u015bcie, te kwasy t\u0142uszczowe znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w innych pokarmach i mm, ale mleku matki na pewno ich nie brakuje!). Niestety, do mleka przenikaj\u0105 te\u017c inne t\u0142uszcze, niepo\u017c\u0105dane w diecie niemowl\u0105t, dzieci, a tak\u017ce doros\u0142ych.<\/p>\n

Jednak opr\u00f3cz KT niezb\u0119dnych dla prawid\u0142owego rozwoju dziecka t\u0142uszcz mleka ludzkiego mo\u017ce zawiera\u0107 r\u00f3wnie\u017c KT negatywnie wp\u0142ywaj\u0105ce na rozw\u00f3j dziecka \u2013 KT konfiguracji trans. (\u2026) W codziennej diecie trans KT s\u0105 wi\u0119c przemycane w postaci t\u0142uszcz\u00f3w ukrytych, t\u0142uszcz\u00f3w zawartych w p\u0105czkach, ciasteczkach czy dro\u017cd\u017c\u00f3wkach. (\u2026). Niekt\u00f3re trans KT maj\u0105 negatywny wp\u0142yw na organizm ludzki. Zaburzaj\u0105 gospodark\u0119 lipidow\u0105 \u2013 podwy\u017cszaj\u0105 poziom LDL-cholesterolu i obni\u017caj\u0105 HDL-cholesterol, tym samym niekorzystnie zmieniaj\u0105 stosunek LDL\/HDL w naszym organizmie. Zaburzaj\u0105 desaturacj\u0119 i elongacj\u0119 niezb\u0119dnych nienasyconych KT (kwasu linolowego i linolenowego) do kwas\u00f3w: AA, EPA i DHA w organizmach ludzkich i zwierz\u0119cych. Zaburzenie endogennej syntezy tych KT ma niew\u0105tpliwie negatywny wp\u0142yw na rozwijaj\u0105cy si\u0119 organizm dziecka.<\/p><\/blockquote>\n

Autorzy tekstu zbadali pr\u00f3bki mleka matek pod wzgl\u0119dem wp\u0142ywu zmiany rodzaju mleka (siara, mleko przej\u015bciowe, mleko dojrza\u0142e) diety karmi\u0105cych na ilo\u015b\u0107 i rodzaj kwas\u00f3w t\u0142uszczowych w pokarmie. Co ciekawe, procentowa ilo\u015b\u0107 sumy kwas\u00f3w t\u0142uszczowych w mleku nie jest zale\u017cna od diety, natomiast wida\u0107 wyra\u017ane r\u00f3\u017cnice w ilo\u015bci poszczeg\u00f3lnych kwas\u00f3w (Polki por\u00f3wnywano m.in. z Niemkami czy mieszkankami Afryki), co t\u0142umaczy si\u0119 r\u00f3\u017cnicami w diecie specyficznej dla danego regionu. Wa\u017cn\u0105 informacj\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c zmiana sk\u0142adu mleka na przestrzeni miesi\u0119cy \u2013 wraz z rozwojem dziecka pokarm dostosowuje sw\u00f3j sk\u0142ad do jego potrzeb. A jak wygl\u0105daj\u0105 statystyki szkodliwych t\u0142uszcz\u00f3w trans, zale\u017cnych \u2013 jak podaj\u0105 autorzy tekstu \u2013 od diety kobiet karmi\u0105cych oraz spadku ich masy cia\u0142a?<\/p>\n

Dla badanej grupy kobiet poziom wyst\u0119powania sumy trans KT waha\u0142 si\u0119 w granicach od 1,01% do 5,72% og\u00f3lnego sk\u0142adu KT (\u015brednio 2,45%). W por\u00f3wnaniu z zawarto\u015bci\u0105 izomer\u00f3w trans KT w mleku kobiet z innych region\u00f3w \u015bwiata, np. na poziomie oko\u0142o 7% u mieszkanek Arizony czy 4,2% w lipidach mleka kobiet z Republiki Czeskiej, lipidy mleka kobiet polskich zawieraj\u0105 ich stosunkowo niewiele.<\/p><\/blockquote>\n

To dobra wiadomo\u015b\u0107<\/strong>, ale i ostrze\u017cenie: dieta matki karmi\u0105cej ma wp\u0142yw na jako\u015b\u0107 mleka. Ograniczenie ilo\u015bci szkodliwych (i dla matki, i dla dziecka) t\u0142uszcz\u00f3w trans w po\u017cywieniu nie jest trudne. Najwa\u017cniejsze to \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nale\u017cy wybiera\u0107 produkty nieprzetworzone, unika\u0107 fast food\u00f3w i gotowych przek\u0105sek (zw\u0142aszcza s\u0142odkich), a zamiast dro\u017cd\u017c\u00f3wki zje\u015b\u0107 \u015bwie\u017cy owoc.<\/p>\n

P<\/b>estycydy, dioksyny, mikotoksyny, o\u0142\u00f3w, kadm, <\/b>azotany, azotyny\u2026<\/b><\/b><\/h2>\n

\u201eZanieczyszczenia \u015brodowiskowe w mleku kobiecym\u201d<\/a> to publikacja autorstwa Wandy Karwowskiej i Bo\u017ceny Waszkiewicz-Robak (Katedra Dietetyki i \u017bywno\u015bci Funkcjonalnej SGGW w Warszawie) oraz Barbary Wr\u00f3blewskiej (Wydzia\u0142 Nauk o \u017bywieniu Cz\u0142owieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie, Zak\u0142ad Enzym\u00f3w i Alergen\u00f3w \u017bywno\u015bci) z 2005 roku. W artykule autorki wskazuj\u0105 bezpo\u015bredni zwi\u0105zek mi\u0119dzy zawarto\u015bci\u0105 zanieczyszcze\u0144 mleka a diet\u0105 matki i wymieniaj\u0105 najcz\u0119stsze gro\u017ane substancje:<\/p>\n

Przez gruczo\u0142 sutkowy do mleka matki przedostaje si\u0119 wiele zanieczyszcze\u0144 \u015brodowiskowych takich jak: pestycydy, polichlorowane bifenyle, dioksyny, mikotoksyny, o\u0142\u00f3w, kadm, azotany, azotyny. Ich obecno\u015b\u0107 powoduje szereg zmian w przebiegu proces\u00f3w metabolicznych i reakcji uk\u0142adu odporno\u015bciowego w organizmie niemowl\u0119cia.<\/p><\/blockquote>\n

Niestety, wszystkie te zwi\u0105zki chemiczne s\u0105 bardzo gro\u017ane dla dziecka, nie tyle w momencie spo\u017cycia mleka, co po pewnym czasie, gdy skumuluj\u0105 si\u0119 w organizmie; mog\u0105 oddzia\u0142ywa\u0107 na rozw\u00f3j cz\u0142owieka przez lata! Jak pisz\u0105 autorki, zwi\u0105zki te pojawiaj\u0105 si\u0119 w mleku matki, poniewa\u017c matka spo\u017cywa zanieczyszczon\u0105 wod\u0119 i \u017cywno\u015b\u0107. Z kolei wszechobecne mikotoksyny<\/a> pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie tam, gdzie \u015bwietnie rozwijaj\u0105 si\u0119 grzyby (miejsca ciep\u0142e i wilgotne, s\u0142abo wietrzone mieszkania). Azotany (kt\u00f3re mog\u0105 zmienia\u0107 si\u0119 w rakotw\u00f3rcze nitrozo aminy<\/a>) znajduj\u0105 si\u0119 w zanieczyszczonych warzywach i wodzie, mikotoksyny: kancerogenne aflatoksyny i op\u00f3\u017aniaj\u0105ce wzrost oraz m.in. uszkadzaj\u0105ce w\u0105trob\u0119 ochratoksyny powszechnie wyst\u0119puj\u0105 w naszym \u015brodowisku \u2013 s\u0105 metabolitami grzyb\u00f3w ple\u015bniowych z rodzaju Penicillium i Aspergillus, kt\u00f3re lubi\u0105 nasze mieszkania. Tak wi\u0119c nawet niewielki grzyb na suficie mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 bardzo gro\u017any! Autorki przebada\u0142y pr\u00f3bki mleka od 34 kobiet pod wzgl\u0119dem obecno\u015bci azotan\u00f3w i mikotoksyn. Wyniki by\u0142y niepokoj\u0105ce, zw\u0142aszcza pod wzgl\u0119dem ilo\u015bci mikotoksyn \u2013 szczeg\u00f3lnie w siarze (im p\u00f3\u017aniejsze mleko, tym mniej zanieczyszcze\u0144).<\/p>\n

Procesy detoksykacji u dziecka we wczesnym okresie niemowl\u0119cym s\u0105 utrudnione z powodu niedojrza\u0142ego systemu enzym\u00f3w mikrosomalnych w\u0105troby, ograniczonych mo\u017cliwo\u015bci wydalania substancji toksycznych przez nerki oraz niesprawno\u015bci mechanizm\u00f3w uk\u0142adu immunologicznego.<\/p><\/blockquote>\n

To zanieczyszczenie jest z pewno\u015bci\u0105 najtrudniejsze do unikni\u0119cia, cho\u0107 na zdrowy rozum grzyby towarzyszy\u0142y ludziom od zawsze – wi\u0119c by\u0107 mo\u017ce i mikotoksyny w mleku nie s\u0105 niczym nowym (cho\u0107 by\u0107 mo\u017ce dzi\u015b ilo\u015b\u0107 tych toksyn wok\u00f3\u0142 nas jest wi\u0119ksza).<\/p>\n

O co biega z PCB<\/b><\/h2>\n

PCB to polichlorowane bifenyle, zaliczane do zanieczyszcze\u0144 \u015brodowiskowych, kt\u00f3re kr\u0105\u017c\u0105 w naszym otoczeniu i przedostaj\u0105 do organizmu w \u017cywno\u015bci. By\u0142y wykorzystywane do produkcji m.in. transformator\u00f3w, wymiennik\u00f3w ciep\u0142a, klej\u00f3w, smar\u00f3w, papieru przebitkowego. W tek\u015bcie \u201eSt\u0119\u017cenia polichlorowanych bifenyli w materiale pochodz\u0105cym od cz\u0142owieka\u201d<\/a>\u00a0(autorzy: Jan K. Ludwicki, Katarzyna G\u00f3ralczyk, Katarzyna Czaja, Pawe\u0142 Struci\u0144ski, Agnieszka J\u0119drzejczuk, Zak\u0142ad Toksykologii \u015arodowiskowej, Pa\u0144stwowy Zak\u0142ad Higieny) czytamy:<\/p>\n

Zwi\u0105zki te kr\u0105\u017c\u0105 w \u015brodowisku ulegaj\u0105c biomagnifikacji i przemianom metabolicznym w kolejnych ogniwach \u0142a\u0144cucha pokarmowego. Ostatnim ogniwem tego \u0142a\u0144cucha jest zwykle cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w\u00a0swoich tkankach gromadzi najwy\u017csze st\u0119\u017cenia tych substancji. Szczeg\u00f3lnym przypadkiem jest\u00a0mleko kobiece, w kt\u00f3rym st\u0119\u017cenia tych zwi\u0105zk\u00f3w osi\u0105gaj\u0105 znacznie wy\u017csze warto\u015bci ni\u017c w\u00a0mleku krowim. Z tego wzgl\u0119du do grupy podwy\u017cszonego ryzyka nale\u017cy zaliczy\u0107 niemowl\u0119ta i\u00a0ma\u0142e dzieci karmione pokarmem matki.<\/p><\/blockquote>\n

PCB s\u0105 wycofywane z u\u017cycia, jednak zanieczyszczenie gleb czy wody ju\u017c si\u0119 dokona\u0142o. Uznano je za czynniki prawdopodobnie kancerogenne oraz za zaburzaj\u0105ce gospodark\u0119 hormonaln\u0105 i obni\u017caj\u0105ce zdolno\u015b\u0107 organizmu do obrony przed bakteriami czy schorzeniami neurotoksycznymi. Wed\u0142ug bada\u0144 Pa\u0144stwowego Zak\u0142adu Higieny mleko polskich matek jest zanieczyszczone PBC w stopniu mniejszym, ni\u017c mo\u017cna by si\u0119 obawia\u0107, i dzienna dawka polichlorowanych bifenyli wypijana przez niemowl\u0119 to tylko 2,8 \u00b5g\/kg masy ciala\/dzie\u0144, podczas gdy bezpieczna granica ustanowiona przez WHO to 4,4 \u00b5g\/kg masy cia\u0142a\/dzie\u0144. Jak dla mnie, ka\u017cda dawka to za du\u017co! Dodam tylko, \u017ce wspomniany tekst ma ponad dekad\u0119 (nie znalaz\u0142am dok\u0142adnej daty publikacji).<\/p>\n

Karm piersi\u0105. Tak d\u0142ugo, jak chcesz<\/b><\/h2>\n

Dla mnie z powy\u017cszego wynikaj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce rzeczy: zanieczyszczenie \u015brodowiska realnie wp\u0142ywa na to, jak\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 spo\u017cywamy. To, co jad\u0142y i jedz\u0105 matki karmi\u0105ce, ma z kolei wp\u0142yw na zawarto\u015b\u0107 ich pokarmu. To, co matka karmi\u0105ca przekazuje dziecku w mleku, ma realny wp\u0142yw na zdrowie m\u0142odego cz\u0142owieka.<\/p>\n

Wniosek? Drogie przysz\u0142e i obecne mamy: nie jedzmy \u015bwi\u0144stw, kupujmy \u017cywno\u015b\u0107 pochodz\u0105c\u0105 z czystych region\u00f3w Polski, ekologiczn\u0105 i zdrow\u0105, bo wszystkie zanieczyszczenia przekazujemy naszym dzieciom. Zdrowa dieta nie jest wcale droga ani trudna, wymaga tylko \u015bwiadomego i odpowiedzialnego podej\u015bcia.<\/p>\n

Dbajmy te\u017c o higien\u0119 naszych mieszka\u0144, chod\u017amy na spacery do lasu, nie przebywajmy w klimatyzowanych pomieszczeniach, unikamy siedlisk grzyb\u00f3w (np. suszarek do r\u0105k), u\u017cywajmy ekologicznych \u015brodk\u00f3w pior\u0105cych i czyszcz\u0105cych w domu.<\/p>\n

Nie da si\u0119 uciec przed zanieczyszczeniem \u015brodowiska, ale \u2013 pami\u0119taj\u0105c, \u017ce jeste\u015bmy odpowiedzialne nie tylko za siebie, ale i za swoje dzieci \u2013 starajmy si\u0119 dba\u0107 o swoje zdrowie. Pami\u0119tajmy te\u017c, \u017ce wiele zagro\u017ce\u0144 przynosz\u0105 ze sob\u0105 substancje, z kt\u00f3rymi dziecko si\u0119 styka: pieluchy jednorazowe<\/a>, ubranka z nieekologicznej bawe\u0142ny<\/a>, kosmetyki<\/a>, powietrze, kt\u00f3rym oddycha, posi\u0142ki z nieekologicznych surowc\u00f3w, woda… Nawet je\u015bli wydaje nam si\u0119, \u017ce mamy niedu\u017cy wp\u0142yw na zanieczyszczenie \u015brodowiska, to ka\u017cda pozytywna zmiana jest krokiem w stron\u0119 ochrony naszych dzieci. I nie podawajmy dziecku mleka modyfikowanego<\/strong> (chyba \u017ce zmusza nas do tego sytuacja), poniewa\u017c nawet w obliczu powy\u017cszych fakt\u00f3w nigdy nie dor\u00f3wna ono zaletom jedynego (moim zdaniem) mleka odpowiedniego dla cz\u0142owieka: mleka ludzkiego.<\/strong><\/p>\n

Komentarz „Kwartalnika Laktacyjnego” (tu najnowszy numer)<\/a><\/strong><\/p>\n

Mleko mamy opr\u00f3cz wszystkich dobrodziejstw zawiera tak\u017ce substancje szkodliwe, kt\u00f3re s\u0105 odzwierciedleniem tego, w jakim \u015brodowisku \u017cyje cz\u0142owiek. St\u0119\u017cenie tych szkodliwych substancji np. metali ci\u0119\u017ckich jest r\u00f3\u017cne w zale\u017cno\u015bci od regionu, w kt\u00f3rym \u017cyje kobieta. Obecno\u015b\u0107 tych zanieczyszcze\u0144 w mleku mamy nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z zagro\u017ceniem dla dziecka karmionego mlekiem. Oczywi\u015bcie nie m\u00f3wimy tu o sytuacji ekspozycji na te substancje przekraczaj\u0105cej w spos\u00f3b znaczny normy, np. katastrof ekologicznych, ska\u017ce\u0144 chemicznych jaki\u015b obszar\u00f3w itd. Mimo wyst\u0119powania zanieczyszcze\u0144 w mleku mamy jest ono nadal najlepszym pokarmem dla dziecka i ryzyko zwi\u0105zane z rezygnacj\u0105 z niego przewy\u017csza znaczenie ryzyko powik\u0142a\u0144 w zwi\u0105zku z jego zanieczyszczeniem. Tak samo jest z np. papierosami – nale\u017cy zach\u0119ca\u0107 mamy do ograniczenia lub rzucenia palenia, ale karmienie piersi\u0105 przez palaczk\u0119 nadal niesie wi\u0119cej korzy\u015bci dla dziecka ni\u017c odstawienie dziecka od piersi.<\/p><\/blockquote>\n

Cytat na koniec:<\/strong> Zalecenia \u015awiatowej Organizacji Zdrowia<\/a>:<\/p>\n

Karmienie piersi\u0105 jest niezaprzeczalnym sposobem zapewnienia idealnego pokarmu dla\u00a0zdrowego wzrostu i rozwoju niemowl\u0105t; jest tak\u017ce integralnym elementem cyklu\u00a0reprodukcyjnego o niebagatelnym znaczeniu dla zdrowia kobiet. Niemowl\u0119ta powinny by\u0107\u00a0wy\u0142\u0105cznie karmione piersi\u0105 przez pierwsze 6 miesi\u0119cy \u017cycia, aby ich wzrost, rozw\u00f3j i\u00a0zdrowie by\u0142y optymalne. Jest to zalecenie dla ca\u0142ego \u015bwiata. P\u00f3\u017aniej, do drugiego roku \u017cycia\u00a0lub d\u0142u\u017cej, w celu pokrycia zapotrzebowania \u017cywieniowego, niemowl\u0119ta powinny\u00a0otrzymywa\u0107 od\u017cywczo warto\u015bciowe i bezpieczne pokarmy dodatkowe i by\u0107 nadal karmione\u00a0piersi\u0105. Wy\u0142\u0105czne karmienie piersi\u0105 od urodzenia jest mo\u017cliwe z wyj\u0105tkiem kilku\u00a0przeciwwskaza\u0144 medycznych, a nieograniczone wy\u0142\u0105czne karmienie piersi\u0105 prowadzi do\u00a0wytwarzania odpowiednich ilo\u015bci pokarmu.<\/p><\/blockquote>\n

Konsultacja merytoryczna:<\/strong><\/p>\n