{"id":1782,"date":"2013-12-17T13:49:43","date_gmt":"2013-12-17T12:49:43","guid":{"rendered":"http:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/?p=1782"},"modified":"2022-10-09T16:40:01","modified_gmt":"2022-10-09T14:40:01","slug":"kuchnia-bez-pszenicy-recenzja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/kuchnia-bez-pszenicy-recenzja\/","title":{"rendered":"„Kuchnia bez pszenicy” – recenzja"},"content":{"rendered":"

Ktokolwiek mia\u0142 w r\u0119ku pierwsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Williama Davisa „Dieta bez pszenicy”, ten wie, \u017ce t\u0119 lektur\u0119 poch\u0142ania si\u0119 jak dobry krymina\u0142. I co z tego, \u017ce tytu\u0142 od razu nam zdradza, „kto zabi\u0142”; po prostu musimy<\/strong> si\u0119 dowiedzie\u0107, dlaczego?<\/p>\n

\"Dieta<\/a><\/p>\n

Bezpszenno\u015b\u0107 leczy<\/strong><\/p>\n

„Dieta bez pszenicy. Jak pozby\u0107 si\u0119 pszennego brzucha i by\u0107 zdrowym” (Bukowy Las, Wroc\u0142aw 2013<\/a>) to dzie\u0142o ameryka\u0144skiego kardiologa, kt\u00f3ry tym si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia w\u015br\u00f3d bia\u0142ych fartuch\u00f3w, \u017ce naprawd\u0119 chce zapobiega\u0107 chorobom, a nie tylko leczy\u0107 je tonami pigu\u0142ek. W dodatku chce im zapobiega\u0107 za pomoc\u0105 diety i – jak dowodzi – pom\u00f3g\u0142 w ten spos\u00f3b rzeszom pacjent\u00f3w. W swojej pierwszej ksi\u0105\u017cce zawar\u0142 odwa\u017cn\u0105 tez\u0119, \u017ce dzisiejsza pszenica odpowiada za choroby cywilizacyjne, kt\u00f3rych przyczyn doszukujemy si\u0119 w lenistwie i spo\u017cywaniu fast food\u00f3w. Cho\u0107 oczywi\u015bcie autor nie rozgrzesza nikogo z karmienia si\u0119 cukrem czy t\u0142uszczami trans, skupia si\u0119 na wykazaniu, \u017ce nie t\u0119dy droga do poszukiwania g\u0142\u00f3wnego winowajcy.<\/p>\n

„Dieta bez pszenicy” to ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra daje wa\u017cny trop: je\u015bli zauwa\u017cyli\u015bmy u siebie niepokoj\u0105ce objawy, takie migreny, b\u00f3le staw\u00f3w, oty\u0142o\u015b\u0107 trudna do zwalczenia mimo diet i ruchu, nietolerancja pokarmowa, je\u015bli nasze wyniki bada\u0144 wskazuj\u0105 na problemy z cholesterolem czy poziomem cukru, a tak\u017ce gdy cierpimy na tr\u0105dzik, AZS, a nawet halucynacje s\u0142uchowe, nag\u0142e napady g\u0142odu czy k\u0142opoty ze wzrokiem, wszystkiemu mo\u017ce by\u0107 winna pszenica. R\u00f3wnie\u017c celiakia, jedna z postaci nietolerancji glutenu, mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 w naszym \u017cyciu w dowolnym momencie. I cho\u0107 ksi\u0105\u017cka na pewno przyda si\u0119 w\u0142a\u015bnie celiakom, uwa\u017cam, \u017ce ka\u017cdy powinien cho\u0107 zetkn\u0105\u0107 si\u0119 z ide\u0105 bezpszennego \u017cycia. Mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce objawy chorobowe, zaleczane przez r\u00f3\u017cnych lekarzy, maj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o w „zdrowych produktach pelnoziarnistych”.<\/p>\n

William Davis pisze: rzu\u0107 pszenic\u0119, a poczujesz r\u00f3\u017cnic\u0119.<\/p>\n

(Wi\u0119cej o tym, dlaczego wiem, \u017ce pszenica mi szkodzi<\/a> i czym jest samopsza, pierwotna pszenica<\/a>).<\/p>\n

Od idei do kuchni<\/strong><\/p>\n

\"kuchnia_1\"<\/a><\/p>\n

Kontynuacja „Diety…” to „Kuchnia bez pszenicy” – Davis napisa\u0142 j\u0105 z my\u015bl\u0105 o osobach, kt\u00f3re nie wyobra\u017caj\u0105 sobie zmiany nawyk\u00f3w \u017cywieniowych i potrzebuj\u0105 dok\u0142adnych wskaz\u00f3wek, jak przeorganizowa\u0107 swoje \u017cycie (i kuchni\u0119), aby do\u0142\u0105czy\u0107 do ludzi bezpszennych. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki to napisany z humorem akt oskar\u017cycielski wobec zbo\u017ca niewiele przypominaj\u0105cego traw\u0119 sprzed 10 tysi\u0119cy lat, kiedy to cz\u0142owiek si\u0119gn\u0105\u0142 po ni\u0105 po raz pierwszy.<\/p>\n

Pszenica wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 tym, \u017ce zosta\u0142a zmieniona bardziej ni\u017c jakikolwiek inny powszechnie stosowany produkt \u017cywno\u015bciowy. Sprzedawanie chleba, precelk\u00f3w czy bu\u0142ek pod przebraniem pszenicy jest oszustwem (…).<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesne ziarno pszenicy stanowi efekt technicznych mo\u017cliwo\u015bci genetyk\u00f3w rolniczych z czas\u00f3w poprzedzaj\u0105cych \u00a0epok\u0119 in\u017cynierii genetycznej oraz modyfikacji genetycznych z wykorzystaniem metody splicingu do wstawnia lub usuni\u0119cia jakiego\u015b genu. To zbo\u017ce jest efektem manipulacji genetycznych stosowanych przed pojawieniem si\u0119 tych technik, owocem dzia\u0142a\u0144 niezdarnych, pe\u0142nych potkni\u0119\u0107, nie do ko\u0144ca sterowalnych i przewidywalnych – znacznie gorszych<\/strong> ni\u017c modyfikacje genetyczne. (s. 21)<\/p><\/blockquote>\n

Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki po\u015bwi\u0119cona jest idei bezpszennego \u017cycia. Autor wraca do swoich rewelacji zawartych w „Diecie…”, ale nawet po lekturze pierwszej ksi\u0105\u017cki z przyjemno\u015bci\u0105 (i dreszczykiem) przeczyta\u0142am, co Davis mia\u0142 do powiedzenia w „Kuchni…”.<\/p>\n

Dlatego nie jemy pszenicy<\/strong><\/p>\n

Powod\u00f3w, aby wyrzuci\u0107 z menu to zbo\u017ce (ale inne te\u017c), jest sporo. Davis po kolei wymienia, co w zbo\u017cu piszczy.<\/p>\n

Pierwszy rozdzia\u0142 „Zbo\u017ce, kt\u00f3rego nale\u017cy si\u0119 wystrzega\u0107” to podsumowanie dziej\u00f3w pszenicy, odk\u0105d si\u0119gn\u0105\u0142 po ni\u0105 cz\u0142owiek kilka tysi\u0119cy lat temu. I cho\u0107 mamy pewne dowody, \u017ce zmiana diety oraz trybu \u017cycia cz\u0142owieka oko\u0142o 8-7 tysi\u0119cy lat p.n.e. by\u0142y okupione m.in. problemami zdrowotnymi (takimi jak gorsze uwapnienie z\u0119b\u00f3w czy ko\u015bci) – pisa\u0142 o tym ju\u017c Udo Pollmer<\/a> – to dopiero w ostatnich 50 latach pszenica sta\u0142a si\u0119 prawdziw\u0105 trucizn\u0105. Celiakia wyst\u0119powa\u0142a u ludzi od zawsze – ale dopiero w XX wieku liczba ludzi z tym schorzeniem kilkukrotnie si\u0119 zwi\u0119kszy\u0142a. Wszystkiemu s\u0105 winne niezbadane do ko\u0144ca zmiany w genotypie pszenicy i jej sk\u0142adniki, np. gliadyna<\/strong> (sk\u0142adnik glutenu) – dzia\u0142aj\u0105ca jak narkotyk – podkr\u0119caj\u0105ca apetyt; sam gluten<\/strong> – zbi\u00f3r bia\u0142ek, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 jest kompletnie niezbadana pod k\u0105tem dzia\u0142ania na cz\u0142owieka; \u00a0lektyny<\/strong> – toskyczny sk\u0142adnik kie\u0142k\u00f3w pszenicy (do obrony przed szkodnikami).<\/p>\n

Davis zadaje pytanie o powr\u00f3t do pierwotnej postaci pszenicy (samopszy i p\u0142askurki), kt\u00f3re nie zawieraj\u0105 trzeciego genomu (D), tylko jeden (samopsza – A) lub dwa (A i B, p\u0142askurka). Orkisz ma ju\u017c trzy genomy (A, B i D), przez co jest prawie tak gro\u017any, jak zwyk\u0142a pszenica – trzeci genom jest \u017ar\u00f3d\u0142em gluten\u00f3w, glutenin i gliadyn (s. 44). Czy spo\u017cywanie samopszy to spos\u00f3b na unikni\u0119cie problem\u00f3w? Autor rozwa\u017ca to zagadnienie, pozostawia jednak pytanie otwarte.<\/p>\n

Kolejny rozdzia\u0142 „Dlaczego boli mnie brzuch” to przegl\u0105d chor\u00f3b wywo\u0142ywanych przez spo\u017cywanie pszenicy – co wa\u017cne, chor\u00f3b zwykle ust\u0119puj\u0105cych dzi\u0119ki wy\u0142\u0105czeniu zbo\u017ca z menu. Do najwa\u017cniejszych nale\u017c\u0105 cukrzyca (autor daje nadziej\u0119 na jej wyleczenie lub opanowanie), oty\u0142o\u015b\u0107, „pszenny brzuch”, problemy z trawieniem, sk\u00f3r\u0105 oraz stanami zapalnymi i choroby zwi\u0105zane z upo\u015bledzeniem m\u00f3zgu (niestety, czasem trwa\u0142ym). Cz\u0119\u015b\u0107 dolegliwo\u015bci – co zaobserwowa\u0142 u swoich pacjent\u00f3w – mija, cho\u0107 po r\u00f3\u017cnym okresie, gdy zrezygnuj\u0105 oni z pszenicy. Co wa\u017cne – pisze autor – o cz\u0119\u015bci chor\u00f3b nawet nie wiemy, bo nie umiemy wszystkiego zbada\u0107. U wszystkich swoih podopiecznych zauwa\u017cy\u0142 jednak ogromn\u0105 popraw\u0119 na kilku frontach, kiedy poszli drog\u0105 wskazan\u0105 przez Davisa. (W ksi\u0105\u017cce s\u0105 nawet prawdziwe historie ze zdj\u0119ciami pacjent\u00f3w autora).<\/p>\n

Nie tylko pszenica<\/strong><\/p>\n

\u017beby by\u0142a jasno\u015b\u0107, autor ksi\u0105\u017cki jest bardzo kategoryczny. Wyleczenie z dolegliwo\u015bci – twierdzi – jest mo\u017cliwe, je\u015bli wyrzucimy pszenic\u0119 (i \u017cyto, pszen\u017cyto, j\u0119czmie\u0144, by\u0107 mo\u017ce te\u017c owies) ze swojego \u017cycia raz na zawsze. A najlepiej ograniczymy weglowodany tak, aby nie przekracza\u0142y 10% dziennej porcji kalorii. Przeorganizowanie kuchni opisane jest w rozdziale „Organizacja bezpszennej kuchni” – autor zawarl tu wskaz\u00f3wki, jak urz\u0105dzi\u0107 miejsce, gdzie powstaj\u0105 posi\u0142ki, aby \u0142atwo i bezpiecznie gotowa\u0107 bez pszenicy. To \u015bwietny przewodnik dla os\u00f3b z wyj\u0105tkow\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 na gluten, takich, kt\u00f3re reaguj\u0105 na najmniejszy \u015blad bia\u0142ek pszenicy.<\/p>\n

Do gar\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Davis szczeg\u00f3lnie uczula na gotowe produkty bezglutenowe, kt\u00f3re s\u0105 wed\u0142ug niego tak samo cukrzycogenne, i radzi – gotujcie sami. Bardzo szczeg\u00f3\u0142owo opisuje, co powinno znale\u017a\u0107 si\u0119 w bezpszennej kuchni, jakie m\u0105czki zast\u0105pi\u0105 zwyk\u0142\u0105 m\u0105k\u0119, czym s\u0142odzi\u0107, co pi\u0107, jak gotowa\u0107, piec itd. A nawet – jakie alkohole mo\u017cna pi\u0107!<\/p>\n

I wreszcie – przepisy.<\/p>\n

150 pomys\u0142\u00f3w na bezpszenne menu<\/strong><\/p>\n

Druga cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki to przepisy. Jak na m\u00f3j gust – niezwykle wymy\u015blne i my\u015bl\u0119, \u017ce \u017cywienie si\u0119 tylko takimi potrawami mo\u017ce by\u0107 drogie. Takie produkty, jak m\u0105ka kokosowa czy migda\u0142owa, cho\u0107 s\u0105 dost\u0119pne w Polsce, raczej do tanich nie nale\u017c\u0105. Na szcz\u0119\u015bcie s\u0105 ta\u0144sze sposoby – przygotowywanie m\u0105ki samodzielnie np. w r\u0119cznym mlynku do zb\u00f3\u017c. (\u015awi\u0119ty Miko\u0142aju, przynie\u015b mi elektryczny m\u0142ynek do zb\u00f3\u017c oleistych i nieoleistych…).<\/p>\n

\"kuchnia_3\"<\/a><\/p>\n

Ka\u017cdy przepis jest opatrzony komentarzem autora, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce \u015blinka cieknie i po prostu marzy si\u0119 o przygotowaniu dania. Naprawd\u0119. A wszystko jest tak pomy\u015blane, \u017ceby nam nie szkodzi\u0142o (wg diety Davisa). Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce samo czytanie przepis\u00f3w jest wielk\u0105 przyjemno\u015bci\u0105, bo s\u0105 ciekawe, niesztampowe i mimo wszystko do\u015b\u0107 proste. W moim wypadku szkopu\u0142 jest taki, \u017ce nie jadam nabia\u0142u, a sporo pomys\u0142\u00f3w jest na nim opartych. Autor podpowiada, jak ewentualnie poradzi\u0107 sobie z zamiennikami, ale my\u015bl\u0119, \u017ce nie smakuje to tak samo.<\/p>\n

Przyk\u0142ady da\u0144: bezpszenne nale\u015bniki, najr\u00f3\u017cniejsze kanapki (z bezpszennego chleba), spaghetti bolognese, kotlety schabowe panierowane w pekanach, ryba z frytkami warzywnymi, muffinki marchewkowe, bu\u0142eczki cheddarowe, placek limonkowy, lody czekoladowo-kokosowe, herbatniki imbirowe (bardzo mnie n\u0119c\u0105)… Jednym s\u0142owem – jest w czym wybiera\u0107 i naprawd\u0119 trudno si\u0119 zdecydowa\u0107, od czego zacz\u0105\u0107.<\/p>\n

Ja, pszenica i ksi\u0105\u017cka<\/strong><\/p>\n

Po obie ksi\u0105\u017cki Williama Davisa si\u0119gn\u0119\u0142am, gdy odkry\u0142am zgubny wp\u0142yw pszenicy na moje trawienie. Co w nich znalaz\u0142am:<\/p>\n