{"id":13040,"date":"2023-01-27T14:29:32","date_gmt":"2023-01-27T13:29:32","guid":{"rendered":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/?p=13040"},"modified":"2023-01-29T19:46:19","modified_gmt":"2023-01-29T18:46:19","slug":"jak-ugryzc-olej-palmowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/","title":{"rendered":"Jak ugry\u017a\u0107 olej palmowy"},"content":{"rendered":"<p><strong>Has\u0142o <em>olej palmowy<\/em> ma\u0142o kogo pozostawia bez emocji. Mo\u017ce to by\u0107 poczucie winy, kiedy przywo\u0142ujemy obraz orangutana siedz\u0105cego na ostatnim drzewie wyci\u0119tego lasu. Mo\u017ce by\u0107 z\u0142o\u015b\u0107, \u017ce znajdziemy ten olej w tylu produktach i nie da si\u0119 go unikn\u0105\u0107. A mo\u017ce z\u0142o\u015b\u0107, bo oczernianie oleju palmowego i namawianie do bojkotu jest g\u0142upie, bo obecne wytyczne s\u0105 inne? Spr\u00f3buj\u0119 spojrze\u0107 na to ch\u0142odnym okiem, cho\u0107 przyznaj\u0119, nie jest to \u0142atwe.<\/strong><\/p>\n<p>1 lutego tradycyjnie obchodzimy Dzie\u0144 bez Oleju Palmowego. To dobry moment, \u017ceby zweryfikowa\u0107 nasz\u0105 wiedz\u0119 na temat tego produktu. 24 stycznia 2023 roku mia\u0142am okazj\u0119 wys\u0142ucha\u0107 specjalistek i specjalist\u00f3w od oleju palmowego podczas debaty \u201eOlej w kryzysie, czyli fakty i mity o oleju palmowym w obliczu wojny w Ukrainie\u201d zorganizowanej przez Fundacj\u0119 WWF Polska wraz z Polska\u0328 Koalicja\u0328 ds. Zr\u00f3wnowa\u017conego Oleju Palmowego (PKZOP)*.<\/p>\n<p><strong>Od razu podsumuj\u0119 to spotkanie:<\/strong> wed\u0142ug moich odczu\u0107 mia\u0142o nas uspokoi\u0107 (mo\u017cemy u\u017cywa\u0107 oleju), zach\u0119ci\u0107 do wybierania produkt\u00f3w z certyfikowanym olejem palmowym oraz zniech\u0119ci\u0107 do jego bojkotu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13055\" aria-describedby=\"caption-attachment-13055\" style=\"width: 1000px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/debata_olej_palmowy.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-13055\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/debata_olej_palmowy.jpg\" alt=\"Debata \u201eOlej w kryzysie, czyli fakty i mity o oleju palmowym w obliczu wojny w Ukrainie\u201d\" width=\"1000\" height=\"667\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/debata_olej_palmowy.jpg 1000w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/debata_olej_palmowy-300x200.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/debata_olej_palmowy-768x512.jpg 768w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/debata_olej_palmowy-560x374.jpg 560w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/debata_olej_palmowy-600x400.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13055\" class=\"wp-caption-text\">Debata \u201eOlej w kryzysie, czyli fakty i mity o oleju palmowym w obliczu wojny w Ukrainie\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Jak ugry\u017a\u0107 olej palmowy bez emocji<\/h2>\n<p>Najpierw kilka fakt\u00f3w.<\/p>\n<p>Olej palmowy jest pozyskiwany z ro\u015bliny pochodz\u0105cej z Afryki, olejowca gwinejskiego, kt\u00f3ry b\u0119d\u0119 nazywa\u0107 po prostu palm\u0105 olejow\u0105. Uprawia si\u0119 j\u0105 w klimacie tropikalnym, ale najwi\u0119ksza produkcja oleju palmowego (85% wed\u0142ug \u017ar\u00f3de\u0142 z 2019 roku) odbywa si\u0119 tylko w dw\u00f3ch pa\u0144stwach azjatyckich &#8211; Malezji i Indonezji. Prawdziwy boom na olej palmowy zacz\u0105\u0142 si\u0119 w drugiej po\u0142owie XX wieku. W latach 80. zacz\u0119to uprawia\u0107 olejowca gwinejskiego na du\u017c\u0105 skal\u0119 w Malezji, powstawa\u0142y kolejne plantacje zast\u0119puj\u0105ce naturalne lasy (wycinane, wypalane).<\/p>\n<h3>Dwa rodzaje oleju palmowego<\/h3>\n<p>Olej pozyskuje si\u0119 z nasion i mi\u0105\u017cszu owoc\u00f3w palmy olejowej.<\/p>\n<p>Olej palmowy z mi\u0105\u017cszu opisany b\u0119dzie w sk\u0142adzie jako <em>palm oil<\/em>. Jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci:<\/p>\n<ul>\n<li>najcz\u0119\u015bciej w postaci rafinowanej, p\u00f3\u0142sta\u0142a konsystencja bez zapachu, kolor jasno\u017c\u00f3\u0142ty,<\/li>\n<li>wykorzystywany w przemy\u015ble spo\u017cywczym do nadawania struktury produktom (np. w lodach, czekoladzie, margarynie).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Olej palmowy z pestek opisuje si\u0119 jako <em>palm kernel oil<\/em>. Jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci:<\/p>\n<ul>\n<li>ma sta\u0142\u0105 konsystencj\u0119 &#8211; zawiera wi\u0119cej t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych ni\u017c olej z owoc\u00f3w,<\/li>\n<li>przypomina w\u0142a\u015bciwo\u015bciami olej kokosowy,<\/li>\n<li>wykorzystywany w kosmetykach (np. myd\u0142o) i detergentach.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jak rozpozna\u0107 olej palmowy z pestek w kosmetykach i detergentach, je\u015bli nie jest opisany jako <em>palm kernel oil<\/em>? Z tego oleju pozyskuje si\u0119 kr\u00f3tko\u0142a\u0144cuchowe kwasy t\u0142uszczowe, alkohole, estry metylowe i aminy t\u0142uszczowe. Mo\u017cemy mie\u0107 trudno\u015b\u0107, \u017ceby wy\u0142apa\u0107 to w INCI.<\/p>\n<p><strong><div class='dropshadowboxes-container ' style='width:auto;'>\r\n                            <div class='dropshadowboxes-drop-shadow dropshadowboxes-rounded-corners dropshadowboxes-inside-and-outside-shadow dropshadowboxes-lifted-both dropshadowboxes-effect-default' style=' border: 1px solid #dddddd; height:; background-color:#fff5a1;    '>\r\n                            Ciekawostka<\/strong><br \/>\nW 2017 roku szacowano, \u017ce 51% oleju palmowego sprowadzanego na rynek europejski u\u017cyto do produkcji biopaliw, w Polsce by\u0142o to zaledwie 3%.\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div><\/p>\n<h3>Dlaczego olej palmowy jest tak popularny<\/h3>\n<p>Sukces palmy olejowej polega na jej niezwyk\u0142ej wydajno\u015bci. W por\u00f3wnaniu do innej wysoko wydajnej ro\u015bliny oleistej &#8211; rzepaku &#8211; w przeliczeniu liczby ton oleju pozyskanych z hektara upraw wypada niemal trzy razy wydajniej! Olej palmowy jest wi\u0119c \u0142atwy do pozyskania, poza tym ma po\u017c\u0105dane w\u0142a\u015bciwo\u015bci w postaci konsystencji oraz trwa\u0142o\u015bci (m.in. dzi\u0119ki zawarto\u015bci tokoferoli czy skwalenu).<\/p>\n<p>Wed\u0142ug raportu WWF olej palmowy mo\u017ce by\u0107 zast\u0119powany w r\u00f3\u017cnych ga\u0142\u0119ziach przemys\u0142u przez cztery inne oleje: rzepakowy, s\u0142onecznikowy, kokosowy i sojowy. <strong>Symulacja zast\u0105pienia upraw palm olejowych przez uprawy innych ro\u015blin wykaza\u0142a, \u017ce potrzebny do tego by\u0142by cztery razy wi\u0119kszy area\u0142 rolniczy.<\/strong> Wed\u0142ug autor\u00f3w raportu wi\u0105za\u0142oby si\u0119 to z wi\u0119ksz\u0105 degradacj\u0105 \u015brodowiska i wi\u0119ksz\u0105 emisj\u0105 CO2.<\/p>\n<h3>Z czym obecnie wi\u0105\u017ce si\u0119 uprawa palm olejowych<\/h3>\n<p><strong>85%<\/strong> \u015bwiatowej produkcji oleju palmowego pochodzi z dw\u00f3ch pa\u0144stw, Malezji i Indonezji, co niesie ze sob\u0105 ryzyko r\u00f3\u017cnego rodzaju manipulacji rynkiem. Cho\u0107 olej palmowy jest bardzo tani, to skala jego u\u017cycia sprawia, \u017ce nawet niewielkie podniesienie cen b\u0119dzie si\u0119 odbija\u0142o na cenach gotowego produktu.<\/p>\n<p><strong>Bardzo du\u017cym problemem s\u0105 plantacje powsta\u0142e w spos\u00f3b nielegalny, na miejscu tropikalnych las\u00f3w deszczowych, nieod\u0142\u0105cznie powi\u0105zanych z klimatem Ziemi.<\/strong> Wycinanie las\u00f3w deszczowych i zast\u0119powanie ich palmami jest zbrodni\u0105 na naturze: wypalanie las\u00f3w to nie tylko \u015bmier\u0107 zwierz\u0105t, ale tak\u017ce emisja dwutlenku w\u0119gla do atmosfery. W lasach deszczowych Sumatry i Borneo mieszkaj\u0105 ostatnie orangutany na \u015bwiecie, a ich populacja jest zagro\u017cona nie tylko przez znikanie ich naturalnego domu, ale tak\u017ce bezpo\u015brednio przez cz\u0142owieka. Zwierz\u0119ta s\u0105 zabijane, kiedy pojawiaj\u0105 si\u0119 na planacjach &#8211; jako zagro\u017cenie. Przez wycink\u0119 las\u00f3w deszczowych zagro\u017cone s\u0105 tak\u017ce inne gatunki zwierz\u0105t, takie jak nosoro\u017cec sumatrza\u0144ski, a tak\u017ce ca\u0142e ekosystemy. Dodatkowo, co mo\u017ce nie jest r\u00f3wnie znanym faktem, <strong>pod plantacje palm osusza si\u0119 cenne torfowiska<\/strong>, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c s\u0105 magazynami dwutlenku w\u0119gla.<\/p>\n<p>Jeszcze jednym zjawiskiem, wcale nie nowym i obecnym tak\u017ce przy innych uprawach (np. kakao), jest przekszta\u0142canie si\u0119 nawet ma\u0142ych, prywatnych farm pod k\u0105tem produkcji tylko oleju palmowego. Mali producenci te\u017c patrz\u0105 na zysk i widz\u0105, \u017ce nie op\u0142aca im si\u0119 mie\u0107 kilku r\u00f3\u017cnych upraw, cho\u0107 dla \u015brodowiska jest to znacznie lepsze. W ten spos\u00f3b powstaj\u0105 monokultury, hektary powierzchni opuszczonej przez zwierz\u0119ta.<\/p>\n<h3>Certyfikacja RSPO<\/h3>\n<p><strong>Rozwi\u0105zaniem problem\u00f3w z degradacj\u0105 \u015brodowiska ma by\u0107 certyfikacja oleju palmowego<\/strong>. Zajmuje si\u0119 tym RSPO (Roundtable on Sustainable Palm Oil), organizacja, kt\u00f3ra dzia\u0142a na rzecz przestrzegania zasad zr\u00f3wnowa\u017conych upraw palm olejowych. RSPO wydaje certyfikaty tym produktom, kt\u00f3re zosta\u0142y uznane za zr\u00f3wnowa\u017cone (liczy si\u0119 uprawa, ale tak\u017ce ca\u0142y \u0142a\u0144cuch dostaw). <strong>W skr\u00f3cie u podstaw certyfikacji le\u017c\u0105 zasady, aby:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>plantacja nie powsta\u0142a na miejscu lasu pierwotnego ani torfowiska,<\/li>\n<li>nie stosowano metody wypalania las\u00f3w,<\/li>\n<li>nie stosowano szkodliwych oprysk\u00f3w,<\/li>\n<li>monitorowano dobrostan zagro\u017conych dzikich zwierz\u0105t i ro\u015blin.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Pojawia\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne raporty, kt\u00f3re podwa\u017ca\u0142y jako\u015b\u0107 certyfikatu, m.in. Amnesty International udowodni\u0142o \u0142amanie praw cz\u0142owieka na plantacjach obj\u0119tych RPSO, jednak obecnie jest to jedyna tak du\u017ca organizacja, kt\u00f3ra ma wp\u0142yw na upraw\u0119 palm olejowych.<\/p>\n<h3>Czy olej palmowy jest zdrowy<\/h3>\n<p>Profesor Krzysztof Krygier kategorycznie orzek\u0142, \u017ce olej palmowy jest najzdrowszy w\u015br\u00f3d tzw. olej\u00f3w sta\u0142ych (czyli w por\u00f3wnaniu do oleju kokosowego czy mas\u0142a), poniewa\u017c zawiera oko\u0142o 50% kwas\u00f3w t\u0142uszczowych nasyconych (w por\u00f3wnaniu odpowiednio 90% i 60%). Jest to g\u0142\u00f3wnie kwas palmitynowy, a nienasycone kwasy t\u0142uszczowe to kwas oleinowy i linolenowy. Poza tym w oleju palmowym mamy m.in. karetonoidy (st\u0105d naturalny pomara\u0144czowy kolor w surowym oleju) czy tokoferole, a nawet koenzym Q10.<\/p>\n<p><strong>Olej palmowy ma wysok\u0105 temperatur\u0119 dymienia &#8211; 220\u00b0C &#8211; wi\u0119c jest polecany do sma\u017cenia.<\/strong> Naturalna zawarto\u015b\u0107 t\u0142uszczy trans (kt\u00f3rych nale\u017cy si\u0119 wystrzega\u0107) w tym oleju to 1%, wi\u0119c jest to ilo\u015b\u0107 znikoma.<\/p>\n<p>Z\u0142a s\u0142awa oleju palmowego wi\u0105\u017ce si\u0119 zawarto\u015bci\u0105 szkodliwych izomer\u00f3w trans powsta\u0142ych w procesie uwodornienia, kt\u00f3ry to proces obecnie jest zakazany. Tak wi\u0119c mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce naturalny olej palmowy jest wskazany w umiarkowanych ilo\u015bciach lub niewielkich, je\u015bli w naszej diecie nie powinno by\u0107 t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych, bo np. mamy wysoki cholesterol.<\/p>\n<p><strong><div class='dropshadowboxes-container ' style='width:auto;'>\r\n                            <div class='dropshadowboxes-drop-shadow dropshadowboxes-rounded-corners dropshadowboxes-inside-and-outside-shadow dropshadowboxes-lifted-both dropshadowboxes-effect-default' style=' border: 1px solid #dddddd; height:; background-color:#fff5a1;    '>\r\n                            Jak rozpozna\u0107 olej palmowy w sk\u0142adzie produkt\u00f3w spo\u017cywczych?<\/strong><br \/>\nMo\u017ce kry\u0107 si\u0119 pod nazwami: emulgator E471 (w margarynach), t\u0142uszcze CBE i CBS.\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div><\/p>\n<figure id=\"attachment_13054\" aria-describedby=\"caption-attachment-13054\" style=\"width: 1000px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-13054\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_1.jpg\" alt=\"W temperaturze pokojowej olej palmowy ma konsystencj\u0119 p\u00f3\u0142sta\u0142\u0105\" width=\"1000\" height=\"666\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_1.jpg 1000w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_1-300x200.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_1-768x511.jpg 768w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_1-560x373.jpg 560w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_1-600x400.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13054\" class=\"wp-caption-text\">W temperaturze pokojowej olej palmowy ma konsystencj\u0119 p\u00f3\u0142sta\u0142\u0105<\/figcaption><\/figure>\n<h3>Olej dla zwierz\u0105t<\/h3>\n<p>Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 oleju palmowego oraz m\u0105czki palmowej trafia do pasz dla zwierz\u0105t, i to nie tylko tych hodowlanych, ale te\u017c domowych (ps\u00f3w, kot\u00f3w, rybek akwariowych). Jak du\u017co oleju palmowego przetwarzanego w Polsce lub importowanego do Polski trafia do pasz? Szkoda, \u017ce dysponujemy danymi sprzed kilku lat, w 2017 roku by\u0142o to 30%. Mo\u017cna to por\u00f3wna\u0107 do produkt\u00f3w spo\u017cywczych dla ludzi (ciastka, pieczywo, lody, czekolada, czipsy, frytki) &#8211; sumarycznie 34%.<\/p>\n<h3>Olej palmowy w kosmetykach i detergentach<\/h3>\n<p>Przyznaj\u0119, \u017ce by\u0142am zaskoczona, jak du\u017co wg raportu WWF\u00a0 oleju palmowego przetwarzanego w Polsce trafia do detergent\u00f3w i kosmetyk\u00f3w. Cho\u0107 s\u0105 to dane z 2017 roku, my\u015bl\u0119, \u017ce daj\u0105 jaki\u015b obraz sytuacji. Jest to 22% w \u015brodkach powierzchniowo czynnych i 10% w myd\u0142ach.<\/p>\n<p><strong><div class='dropshadowboxes-container ' style='width:auto;'>\r\n                            <div class='dropshadowboxes-drop-shadow dropshadowboxes-rounded-corners dropshadowboxes-inside-and-outside-shadow dropshadowboxes-lifted-both dropshadowboxes-effect-default' style=' border: 1px solid #dddddd; height:; background-color:#fff5a1;    '>\r\n                            Jak rozpozna\u0107 olej palmowy w sk\u0142adzie kosmetyk\u00f3w i detergent\u00f3w?<\/strong><br \/>\nSzukaj w INCI: mirystynian izopropylu, kwas palmitynowy, stearynian glicerolu, stearynian sorbitolu, alkohol cetylowy, palmitynian askorbilu, octan tokoferylu, alkohol stearylowy, alkohol oleilowy i oktyldodekanol, oleinian i stearynian sorbitolu, palmitynian etyloheksylu.\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div><\/p>\n<h3>Czy olej palmowy nale\u017cy bojkotowa\u0107<\/h3>\n<p><strong>I teraz dochodzimy do odpowiedzi &#8222;to zale\u017cy&#8221;.<\/strong> Warto zada\u0107 sobie pytanie, czy jeste\u015bmy w stanie uciec od globalnego przep\u0142ywu surowc\u00f3w i uzale\u017cnienia produkcji \u017cywno\u015bci, kosmetyk\u00f3w, a nawet \u015bwieczek czy zniczy, od ju\u017c wypracowanych strategii. Wojna w Ukrainie spowodowa\u0142a, \u017ce zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo zablokowany dost\u0119p do oleju s\u0142onecznikowego, z kt\u00f3rego korzystali producenci na ca\u0142ym \u015bwiecie. Ten brak trzeba by\u0142o czym\u015b wype\u0142ni\u0107 &#8211; cz\u0119\u015b\u0107 producent\u00f3w si\u0119gn\u0119\u0142a wi\u0119c po ta\u0144szy olej palmowy. To pokazuje, \u017ce mo\u017cliwe jest zast\u0119powanie surowc\u00f3w, pytanie jednak o skutki tej zamiany.<\/p>\n<p>WWF staje na stanowisku, \u017ce bojkot oleju palmowego nie ma sensu. To, co mog\u0105 zrobi\u0107 konsumentki i konsumenci, to szuka\u0107 produkt\u00f3w z certyfikatem <strong>RSPO<\/strong> (aczkolwiek nie wszyscy producenci si\u0119 nim chwal\u0105, poniewa\u017c nie chc\u0105 podkre\u015bla\u0107 obecno\u015bci oleju palmowego w produkcie).<\/p>\n<p><strong>Osobi\u015bcie zaskoczy\u0142a mnie ilo\u015b\u0107 tego oleju znajduj\u0105ca si\u0119 w produktach innych ni\u017c spo\u017cywcze.<\/strong> Zdecydowanie za ma\u0142o m\u00f3wi si\u0119 o tym, \u017ce olej palmowy jest u\u017cywany w kosmetologii i tzw. chemii domowej. Lawina pyta\u0144, kt\u00f3ra przetoczy\u0142a si\u0119 przez moj\u0105 g\u0142ow\u0119, nieco mnie przyt\u0142oczy\u0142a i w pierwszym momencie poczu\u0142am si\u0119 po prostu bezradna. Tylu rzeczy jeszcze nie wiem o produktach, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce mam w domu. Ale daje mi to impuls do dalszych poszukiwa\u0144.<\/p>\n<p><strong>Czy olej palmowy nale\u017cy bojkotowa\u0107? Mog\u0119 dzi\u015b odpowiedzie\u0107: to nie ma sensu, bo i tak Wam si\u0119 nie uda. <\/strong><\/p>\n<p><strong>To, co wed\u0142ug mnie trzeba robi\u0107, to pyta\u0107 producent\u00f3w:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>czy w ich produktach znajduje si\u0119 olej palmowy,<\/strong><\/li>\n<li><strong>jakie jest jego pochodzenie i czy jest certyfikowany.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Mo\u017cemy naciska\u0107 na firmy, \u017ceby korzysta\u0142y tylko z legalnych \u017ar\u00f3de\u0142 oleju, kt\u00f3re nie przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wyniszczania las\u00f3w deszczowych czy torfowisk. Mo\u017cemy te\u017c po prostu ogranicza\u0107 konsumpcj\u0119 i bazowa\u0107 na produktach lokalnych i jak najmniej przetworzonych. Je\u015bli jednak nie robicie samodzielnie swoich kosmetyk\u00f3w i detergent\u00f3w, to by\u0107 mo\u017ce myjecie si\u0119 pieni\u0105cym si\u0119 myd\u0142em kosztem \u017cycia orangutana. Albo szorujecie wann\u0119 kosztem nieodwracalnie zniszczonych torfowisk.<\/p>\n<p><strong>Czy w takim razie Dzie\u0144 bez Oleju Palmowego ma jeszcze sens?<\/strong> Z przykro\u015bci\u0105 stwierdzam, \u017ce prawdopodobnie jest dzi\u015b tylko \u0142adnym has\u0142em z obrazkiem orangutana w tle.<\/p>\n<p><strong>Je\u015bli macie w domu kosmetyk z wyra\u017an\u0105 informacj\u0105, \u017ce zawiera olej palmowy, koniecznie dajcie mi zna\u0107.<\/strong><\/p>\n<figure id=\"attachment_13058\" aria-describedby=\"caption-attachment-13058\" style=\"width: 1000px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-13058\" src=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_2.jpg\" alt=\"Olej palmowy\" width=\"1000\" height=\"667\" srcset=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_2.jpg 1000w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_2-300x200.jpg 300w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_2-768x512.jpg 768w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_2-560x374.jpg 560w, https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_2-600x400.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13058\" class=\"wp-caption-text\">Olej palmowy<\/figcaption><\/figure>\n<h3>Do przeczytania:<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/olejpalmowy.com\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Wp%C5%82yw-konsumpcji-oleju-palmowego-w-Polsce-na-globalne-%C5%9Brodowisko-naturalne-i-analiza-mo%C5%BCliwo%C5%9Bci-jego-zast%C4%85pienia-przez-inne-oleje-ro%C5%9Blinne.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Olej palmowy raport WWF<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/olejpalmowy.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/olejpalmowy.com\/<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/rspo.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/rspo.org\/<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>* W wydarzeniu udzia\u0142 wzi\u0119li: prof. dr hab. <strong>Krzysztof Krygier<\/strong> \u2013 profesor zwyczajny w zakresie technologii \u017cywno\u015bci i \u017cywienia, specjalista z zakresu nauki o t\u0142uszczach oraz dodatk\u00f3w do \u017cywno\u015bci i \u017cywno\u015bci specjalnej, <strong>dr Monika M\u0119trak<\/strong> \u2013 biogeochemiczka i toksykolo\u017cka \u015brodowiska, wyk\u0142adowczyni akademicka w Instytucie Biologii \u015arodowiskowej na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, w swojej pracy dydaktycznej zajmuj\u0105ca si\u0119 m.in. wp\u0142ywem cz\u0142owieka na \u015brodowisko, <strong>Katarzyna Sowi\u0144ska-Bolechowska<\/strong> \u2013 dyrektor handlowa z jednostki certyfikuj\u0105cej Control Union Poland oraz <strong>Marta Grzybowska<\/strong>, specjalistka ds. zr\u00f3wnowa\u017conej gospodarki z Fundacji WWF Polska.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Has\u0142o olej palmowy ma\u0142o kogo pozostawia bez emocji. Mo\u017ce to by\u0107 poczucie winy, kiedy przywo\u0142ujemy obraz orangutana siedz\u0105cego na ostatnim drzewie wyci\u0119tego lasu. Mo\u017ce by\u0107&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13056,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[313,17],"tags":[946,1305,1288],"class_list":["post-13040","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekodylematy","category-o-jedzeniu","tag-olej-palmowy","tag-orangutany","tag-wwf"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Jak ugry\u017a\u0107 olej palmowy | organiczni.eu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Has\u0142o: olej palmowy ma\u0142o kogo pozostawia bez emocji. Mo\u017ce to by\u0107 poczucie winy, kiedy przywo\u0142ujemy obraz orangutana siedz\u0105cego na ostatnim drzewie, kt\u00f3re zaraz zostanie \u015bci\u0119te pod uprawy palm olejowych.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jak ugry\u017a\u0107 olej palmowy | organiczni.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Has\u0142o: olej palmowy ma\u0142o kogo pozostawia bez emocji. Mo\u017ce to by\u0107 poczucie winy, kiedy przywo\u0142ujemy obraz orangutana siedz\u0105cego na ostatnim drzewie, kt\u00f3re zaraz zostanie \u015bci\u0119te pod uprawy palm olejowych.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"organiczni.eu\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/organiczni\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-01-27T13:29:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-29T18:46:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_00.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"628\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"joanna\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"joanna\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"joanna\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/741d5f1f3fd2833c5ca2ffdaaa93dc73\"},\"headline\":\"Jak ugry\u017a\u0107 olej palmowy\",\"datePublished\":\"2023-01-27T13:29:32+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-29T18:46:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/\"},\"wordCount\":2047,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/01\\\/olej_palmowy_00.jpg\",\"keywords\":[\"olej palmowy\",\"orangutany\",\"WWF\"],\"articleSection\":[\"ekodylematy\",\"o jedzeniu\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/\",\"name\":\"Jak ugry\u017a\u0107 olej palmowy | organiczni.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/01\\\/olej_palmowy_00.jpg\",\"datePublished\":\"2023-01-27T13:29:32+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-29T18:46:19+00:00\",\"description\":\"Has\u0142o: olej palmowy ma\u0142o kogo pozostawia bez emocji. Mo\u017ce to by\u0107 poczucie winy, kiedy przywo\u0142ujemy obraz orangutana siedz\u0105cego na ostatnim drzewie, kt\u00f3re zaraz zostanie \u015bci\u0119te pod uprawy palm olejowych.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/01\\\/olej_palmowy_00.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/01\\\/olej_palmowy_00.jpg\",\"width\":1200,\"height\":628,\"caption\":\"Olej palmowy\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/jak-ugryzc-olej-palmowy\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jak ugry\u017a\u0107 olej palmowy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/\",\"name\":\"organiczni.eu\",\"description\":\"Najbardziej wszechstronny blog ekologiczny\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#organization\",\"name\":\"organiczni.eu\",\"url\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/01\\\/logo_duze.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/01\\\/logo_duze.png\",\"width\":1398,\"height\":300,\"caption\":\"organiczni.eu\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/organiczni\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/organiczni.eu\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/741d5f1f3fd2833c5ca2ffdaaa93dc73\",\"name\":\"joanna\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a59b1be4fa5d200ee0af0ba4bbcdb691da1d589b419bae23d7aa5a15d820e28e?s=96&d=identicon&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a59b1be4fa5d200ee0af0ba4bbcdb691da1d589b419bae23d7aa5a15d820e28e?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a59b1be4fa5d200ee0af0ba4bbcdb691da1d589b419bae23d7aa5a15d820e28e?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"joanna\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/organiczni.baranowscy.eu\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jak ugry\u017a\u0107 olej palmowy | organiczni.eu","description":"Has\u0142o: olej palmowy ma\u0142o kogo pozostawia bez emocji. Mo\u017ce to by\u0107 poczucie winy, kiedy przywo\u0142ujemy obraz orangutana siedz\u0105cego na ostatnim drzewie, kt\u00f3re zaraz zostanie \u015bci\u0119te pod uprawy palm olejowych.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jak ugry\u017a\u0107 olej palmowy | organiczni.eu","og_description":"Has\u0142o: olej palmowy ma\u0142o kogo pozostawia bez emocji. Mo\u017ce to by\u0107 poczucie winy, kiedy przywo\u0142ujemy obraz orangutana siedz\u0105cego na ostatnim drzewie, kt\u00f3re zaraz zostanie \u015bci\u0119te pod uprawy palm olejowych.","og_url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/","og_site_name":"organiczni.eu","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/organiczni\/","article_published_time":"2023-01-27T13:29:32+00:00","article_modified_time":"2023-01-29T18:46:19+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":628,"url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_00.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"joanna","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"joanna","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/"},"author":{"name":"joanna","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/person\/741d5f1f3fd2833c5ca2ffdaaa93dc73"},"headline":"Jak ugry\u017a\u0107 olej palmowy","datePublished":"2023-01-27T13:29:32+00:00","dateModified":"2023-01-29T18:46:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/"},"wordCount":2047,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_00.jpg","keywords":["olej palmowy","orangutany","WWF"],"articleSection":["ekodylematy","o jedzeniu"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/","name":"Jak ugry\u017a\u0107 olej palmowy | organiczni.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_00.jpg","datePublished":"2023-01-27T13:29:32+00:00","dateModified":"2023-01-29T18:46:19+00:00","description":"Has\u0142o: olej palmowy ma\u0142o kogo pozostawia bez emocji. Mo\u017ce to by\u0107 poczucie winy, kiedy przywo\u0142ujemy obraz orangutana siedz\u0105cego na ostatnim drzewie, kt\u00f3re zaraz zostanie \u015bci\u0119te pod uprawy palm olejowych.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/#primaryimage","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_00.jpg","contentUrl":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_00.jpg","width":1200,"height":628,"caption":"Olej palmowy"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/jak-ugryzc-olej-palmowy\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jak ugry\u017a\u0107 olej palmowy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#website","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/","name":"organiczni.eu","description":"Najbardziej wszechstronny blog ekologiczny","publisher":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#organization","name":"organiczni.eu","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/logo_duze.png","contentUrl":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/logo_duze.png","width":1398,"height":300,"caption":"organiczni.eu"},"image":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/organiczni\/","https:\/\/www.instagram.com\/organiczni.eu\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/person\/741d5f1f3fd2833c5ca2ffdaaa93dc73","name":"joanna","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a59b1be4fa5d200ee0af0ba4bbcdb691da1d589b419bae23d7aa5a15d820e28e?s=96&d=identicon&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a59b1be4fa5d200ee0af0ba4bbcdb691da1d589b419bae23d7aa5a15d820e28e?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a59b1be4fa5d200ee0af0ba4bbcdb691da1d589b419bae23d7aa5a15d820e28e?s=96&d=identicon&r=g","caption":"joanna"},"sameAs":["https:\/\/organiczni.baranowscy.eu"],"url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/author\/admin\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/olej_palmowy_00.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13040","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13040"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13061,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13040\/revisions\/13061"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13056"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}