{"id":12579,"date":"2022-07-13T17:58:39","date_gmt":"2022-07-13T15:58:39","guid":{"rendered":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/?p=12579"},"modified":"2022-07-13T18:01:56","modified_gmt":"2022-07-13T16:01:56","slug":"czy-z-przekrojonej-dzdzownicy-powstana-dwie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/czy-z-przekrojonej-dzdzownicy-powstana-dwie\/","title":{"rendered":"Czy z przekrojonej d\u017cd\u017cownicy powstan\u0105 dwie?"},"content":{"rendered":"

Czy mo\u017cna przepo\u0142awia\u0107 d\u017cd\u017cownice, \u017ceby je rozmna\u017ca\u0107? Czy z jednej przekrojonej d\u017cd\u017cownicy powstan\u0105 dwie? Czy d\u017cd\u017cownica mo\u017ce regenerowa\u0107 m\u00f3zg…? Dot\u0105d traktowa\u0142am te pytania z du\u017cym dystansem, wyobra\u017caj\u0105c sobie cierpienie zwierz\u0105t przekrawanych dla zaspokojenia ciekawo\u015bci lub po prostu niechc\u0105cy uszkadzanych w czasie prac ogrodniczych. W ko\u0144cu postanowi\u0142am to sprawdzi\u0107. Nie, nie za pomoc\u0105 no\u017ca.<\/strong><\/p>\n

Kiedy czyta\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119 „D\u017cungla w ogrodzie albo ogrodnictwo przyjazne planecie” Dave’a Goulsona, wci\u0105gn\u0119\u0142am si\u0119 w opowie\u015bci o pszczo\u0142ach czy mr\u00f3wkach, ale kiedy zacz\u0119\u0142am czyta\u0107 o d\u017cd\u017cownicach… Zacz\u0119\u0142am si\u0119 zastanawia\u0107, czy autor nie wymy\u015bli\u0142 sobie cz\u0119\u015bci rzeczy. Notabene, nie wiem, jak brzmia\u0142o to w oryginale, jednak t\u0142umaczka Anna Ba\u0144kowska pojecha\u0142a po bandzie, u\u017cywaj\u0105c poj\u0119\u0107 glizda<\/em> i glizdownik<\/em> (czyli wermikompostownik). To okre\u015blenie na d\u017cd\u017cownice pochodzi jeszcze z j\u0119zyka pras\u0142owia\u0144skiego, mo\u017ce t\u0142umaczka chcia\u0142a dobitnie us\u0142owia\u0144szczy\u0107 przek\u0142ad?<\/p>\n

\"Wermikompostownik<\/a>
Wermikompostownik czy glizdownik?<\/figcaption><\/figure>\n

Goulson powo\u0142uje si\u0119 na badania G.E. Gatesa z lat 50. ubieg\u0142ego wieku (link do jego artyku\u0142u jest na ko\u0144cu tekstu), kt\u00f3ry kroi\u0142 d\u017cd\u017cownice i obserwowa\u0142, co, kiedy i jak im odro\u015bnie.<\/strong> Brzmi strasznie, przynajmniej dla mnie. Je\u015bli my\u015blicie, \u017ce dzi\u015b ju\u017c si\u0119 tego nie robi, to si\u0119 mylicie.<\/p>\n

Wnioski, jakie naukowcy wyci\u0105gn\u0119li z krojenia d\u017cd\u017cownic i innych zwierz\u0105t, s\u0105 takie, \u017ce umiej\u0119tno\u015b\u0107 regenerowania organ\u00f3w, a nawet ich wytwarzania na nowo, zale\u017cy od pewnego genu.<\/strong> Dzielenie cia\u0142a Hofstenia miamia<\/em> i obserwowanie, jak z jednego podzielonego organizmu mog\u0105 powsta\u0107 trzy niezale\u017cne, pozwoli\u0142y naukowcom odkry\u0107 gen EGR odpowiedzialny za regeneracj\u0119. Gen, kt\u00f3ry nie znajduje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie u tych bezkr\u0119gowc\u00f3w, ale – uwaga – w genomie wielu innych organizm\u00f3w, w tym ludzi. Nie jest jednak genem aktywnym, samo odkrycie daje jednak nadziej\u0119, \u017ce kiedy\u015b uda si\u0119 znale\u017a\u0107 spos\u00f3b na regeneracj\u0119 utraconych narz\u0105d\u00f3w tak\u017ce u ludzi.<\/p>\n

\"Nasze<\/a>
Nasze d\u017cd\u017cownice<\/figcaption><\/figure>\n

Czy z przekrojonej d\u017cd\u017cownicy powstan\u0105 dwie?<\/h2>\n

Odpowied\u017a brzmi: to zale\u017cy.<\/strong> Krojenie d\u017cd\u017cownic szpadlem to do\u015b\u0107 ryzykowny spos\u00f3b na przekonanie si\u0119, czy tylna cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a wytworzy w\u0142asny m\u00f3zg. Prosz\u0119, nie r\u00f3bcie tego.<\/p>\n

Wszystko zale\u017cy od tego, w kt\u00f3rym miejscu d\u017cd\u017cownica zostanie uszkodzona. Jej cia\u0142o sk\u0142ada si\u0119 z ponad 100 segment\u00f3w, pierwszy segment jest wyposa\u017cony w otw\u00f3r g\u0119bowy, ostatni segment – w odbyt. Na segmentach od 32. do 37. znajduje si\u0119 zgrubienie, siode\u0142ko, kt\u00f3re bierze udzia\u0142 w rozmna\u017caniu.<\/p>\n

Obecnie uznaje si\u0119, \u017ce:<\/strong><\/p>\n