{"id":10432,"date":"2020-07-22T09:52:58","date_gmt":"2020-07-22T07:52:58","guid":{"rendered":"http:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/?p=10432"},"modified":"2021-12-12T22:37:52","modified_gmt":"2021-12-12T21:37:52","slug":"nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/","title":{"rendered":"Nietoperze. Nocna przygoda z mopkiem zachodnim"},"content":{"rendered":"

Nietoperze to bardzo skryte i trudne do badania ssaki, maj\u0105ce jednak ogromne znaczenie w przyrodzie, a tak\u017ce w otoczeniu cz\u0142owieka. Ich obecno\u015b\u0107 jest powszechniejsza ni\u017c s\u0105dzimy, jednak tryb \u017cycia tych zwierz\u0105t sprawia, \u017ce wiemy o nich ma\u0142o. Tymczasem s\u0105 to bardzo po\u017cyteczne ssaki, kt\u00f3rym zawdzi\u0119czamy na przyk\u0142ad regulowanie populacji komar\u00f3w. Mo\u017cemy wiedzie\u0107 o nich wi\u0119cej dzi\u0119ki badaniom specjalist\u00f3w, zajmuj\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzy innymi obserwacj\u0105, \u0142apaniem (tylko do ewidencji), a nawet obr\u0105czkowaniem nietoperzy.<\/strong><\/p>\n

W Polsce \u017cyje 26 gatunk\u00f3w nietoperzy (cho\u0107 niewykluczone, \u017ce zaraz b\u0119dzie to 27 gatunk\u00f3w – dzi\u0119ki genetyce mamy coraz wi\u0119ksz\u0105 wiedz\u0119 o tych ssakach), wszystkie znajduj\u0105 si\u0119 pod \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105. To oznacza, \u017ce nie wolno ich tak sobie obserwowa\u0107 czy fotografowa\u0107. Wszystkie zdj\u0119cia przy tym wpisie zosta\u0142y u\u017cyczone przez dra Grzegorza Lesi\u0144skiego i Krzysztofa Janusa, kt\u00f3rym towarzyszy\u0142am podczas bada\u0144 terenowych w Warszawie.<\/p>\n

Pierwsze spotkanie<\/h2>\n

Ta historia mo\u017ce zaczyna\u0107 si\u0119 tak: mia\u0142am 9-10 lat i mieszka\u0142am w sercu Warszawy, na ostatnim pi\u0119trze sze\u015bciopi\u0119trowej kamienicy.<\/strong> Pewnego wieczoru, le\u017c\u0105c ju\u017c w \u0142\u00f3\u017cku, zobaczy\u0142am, \u017ce firanka porusza si\u0119 w jaki\u015b dziwny spos\u00f3b. Okna by\u0142y pozamykane, wi\u0119c to nie by\u0142 wiatr. Przyjrza\u0142am si\u0119 bli\u017cej i zamar\u0142am.<\/p>\n

– Co\u015b chodzi po firance! – zawo\u0142a\u0142am mam\u0119. – To chyba… nietoperz!<\/p>\n

W 1991 roku, kto pami\u0119ta, ten wie, nie by\u0142o \u017cadnych ekopatroli, nie by\u0142o internetu, wiedz\u0119 czerpa\u0142o si\u0119 z ksi\u0105\u017cek i od s\u0105siad\u00f3w. Posz\u0142y\u015bmy po pomoc do s\u0105siadek, ale nie uradzi\u0142y\u015bmy razem nic ponad to, \u017ce trzeba zab\u0142\u0105kanego go\u015bcia wypu\u015bci\u0107.<\/p>\n

Wzi\u0119\u0142y\u015bmy du\u017cy s\u0142oik i jak\u0105\u015b gazet\u0119. Kto\u015b trzyma\u0142 s\u0142oik, kto\u015b zagania\u0142 ma\u0142ego nietoperza do \u015brodka gazet\u0105, wszystkie by\u0142y\u015bmy pe\u0142ne emocji, bo to do\u015b\u0107 niecodzienne wydarzenie. A przede wszystkim taki lataj\u0105cy ssak wzbudza\u0142 w nas sporo niepokoju, bo mit\u00f3w na temat nietoperzy jest sporo. Kiedy ju\u017c uda\u0142o si\u0119 z\u0142apa\u0107 naszego nietoperza do s\u0142oika, musia\u0142y\u015bmy mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce odleci, wi\u0119c postanowi\u0142y\u015bmy wyj\u015b\u0107 na podw\u00f3rko i tam go uwolni\u0107. Stanowi\u0142y\u015bmy zaiste ciekawy widok: procesja kobiet w pi\u017camach, z nietoperzem w s\u0142oiku, jedzie wind\u0105 o 22:00 czy 23:00 i wychodzi na podw\u00f3rko.<\/p>\n

W windzie przyjrza\u0142am si\u0119 nietoperzowi dok\u0142adniej. By\u0142 bardzo ma\u0142y i na pewno bardzo si\u0119 ba\u0142. Ca\u0142y czas si\u0119 szczerzy\u0142 – mimo up\u0142ywu lat pami\u0119tam jego niewielkie, ale ostre z\u0105bki, kt\u00f3re ca\u0142y czas pokazywa\u0142. Ja te\u017c si\u0119 ba\u0142am, ale wiedzia\u0142am jedno – musimy jak najszybciej go uwolni\u0107. Na szcz\u0119\u015bcie posz\u0142o to bez problem\u00f3w – postawi\u0142am odwr\u00f3cony s\u0142oik, a potem go przewr\u00f3ci\u0142am i po prostu odskoczy\u0142am. Nietoperz zaraz odfrun\u0105\u0142, a wspomnienie zosta\u0142o we mnie \u017cywe do dzi\u015b.<\/p>\n

\u0141owcy nietoperzy<\/h2>\n

Ta historia mo\u017ce te\u017c zacz\u0105\u0107 si\u0119 tak: po niemal 30 latach od tego bardzo bliskiego spotkania z nietoperzem postanowi\u0142am, \u017ce zrobi\u0119 co\u015b dobrego dla tych ssak\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3re obros\u0142y w legendy, budz\u0105 strach i niech\u0119\u0107, a s\u0105 jednymi z najpo\u017cyteczniejszych wsp\u00f3\u0142mieszka\u0144c\u00f3w miast i ludzkich siedlisk.<\/p>\n

Dzi\u0119ki pewnym splotom wydarze\u0144 pozna\u0142am Krzysztofa Janusa<\/strong>, kt\u00f3ry bada ptaki i nietoperze i dzia\u0142a na ich rzecz ( >> odsy\u0142am do fanpage’a<\/a>). D\u0142ugo nie mogli\u015bmy um\u00f3wi\u0107 si\u0119 na wywiad, a\u017c wreszcie Krzysztof mi napisa\u0142: „Wiesz, jestem zm\u0119czony, bo ostatnio ca\u0142e noce licz\u0119 nietoperze”. „Czy mog\u0119 i\u015b\u0107 z Tob\u0105 na takie liczenie?” – zapyta\u0142am natychmiast, cho\u0107 nie mia\u0142am poj\u0119cia, czy to w og\u00f3le mo\u017cliwe. Krzysztof zapyta\u0142 o pozwolenie kierownika wyprawy (p\u00f3\u017aniej si\u0119 dowiedzia\u0142am, \u017ce to Grzegorz Lesi\u0144ski<\/strong>) i napisa\u0142: „B\u0119dziemy tu i tu od 20:00 do 4:00”.<\/p>\n

Nocne \u0142owy<\/h3>\n

Chyba nie musz\u0119 Wam m\u00f3wi\u0107, \u017ce nie mog\u0142am si\u0119 doczeka\u0107.<\/strong> Nie mia\u0142am poj\u0119cia, jak wygl\u0105da taka obserwacja, jakie s\u0105 szanse na spotkanie oko w oko z nietoperzem, wiedzia\u0142am tylko, \u017ce musz\u0119 za\u0142o\u017cy\u0107 ubrania jak na nocn\u0105 wypraw\u0119 do lasu i posmarowa\u0107 si\u0119 czym\u015b od komar\u00f3w i kleszczy. (Wybra\u0142am naturaln\u0105 mieszank\u0119 zi\u00f3\u0142 o nazwie „my\u015bliwska”, zawieraj\u0105c\u0105 m.in. wrotycz i dziegie\u0107 – po posmarowaniu si\u0119 \u015bmierdzia\u0142am jak my\u015bliwska, ale kie\u0142basa).<\/p>\n

Na miejsce przyjecha\u0142am rowerem, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce m\u00f3j zapach nie odstraszy nietoperzy ani badaczy. Grzegorz i Krzysztof w\u0142a\u015bnie rozwieszali drug\u0105 siatk\u0119 do \u0142apania lataj\u0105cych ssak\u00f3w. Wybrali miejsce, gdzie nietoperze przelatuj\u0105, korzystaj\u0105c z korytarza mi\u0119dzy ga\u0142\u0119ziami. Siatka jest bardzo cienka i nietoperz nie ma szans wychwyci\u0107 jej echolokacj\u0105 ani zauwa\u017cy\u0107 (wbrew pozorom nietoperze widz\u0105 zupe\u0142nie normalnie).<\/p>\n

\"Urz\u0105dzenie<\/a>
Urz\u0105dzenie wychwytuj\u0105ce ultrad\u017awi\u0119ki, kt\u00f3re wydaj\u0105 nietoperze, i zmieniaj\u0105ce je na d\u017awi\u0119ki s\u0142yszalne przez ludzi<\/figcaption><\/figure>\n

Nietoperze wydaj\u0105 r\u00f3\u017cne d\u017awi\u0119ki<\/strong> – u\u017cywaj\u0105 echolokacji do polowania na owady, ale te\u017c odzywaj\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b s\u0142yszalny dla cz\u0142owieka. Ultrad\u017awi\u0119k\u00f3w nie us\u0142yszymy, s\u0105 jednak specjalne urz\u0105dzenia, kt\u00f3re konwertuj\u0105 je na d\u017awi\u0119ki s\u0142yszalne dla nas. W zale\u017cno\u015bci od gatunku nietoperze wydaj\u0105 d\u017awi\u0119ki na r\u00f3\u017cnych cz\u0119stotliwo\u015bciach.<\/p>\n

Moj\u0105 wieczorn\u0105 przygod\u0119 zacz\u0119\u0142am od spaceru z w\u0142a\u015bnie takim urz\u0105dzeniem do nas\u0142uchu, w towarzystwie Krzysztofa. Robi\u0142o si\u0119 coraz ciemniej, z pobliskich drzew nawo\u0142ywa\u0142 m\u0142ody puszczyk – by\u0107 mo\u017ce zdenerwowany nasz\u0105 obecno\u015bci\u0105. W aparacie co\u015b zaszumia\u0142o – to m\u00f3g\u0142 by\u0107 karlik, na to wskazywa\u0142a cz\u0119stotliwo\u015b\u0107. Po kt\u00f3rym\u015b razie, gdy szelesty w odbiorniku wci\u0105\u017c si\u0119 powtarza\u0142y, mogli\u015bmy nawet zobaczy\u0107 nietoperza poluj\u0105cego w koronach drzew.<\/p>\n

Po kilkukrotnym przej\u015bciu wytyczonej trasy zosta\u0142am z Grzegorzem, kt\u00f3ry pilnowa\u0142 rozwieszonych siatek. Dzi\u0119ki temu mog\u0142am zada\u0107 pytania, kt\u00f3re nurtowa\u0142y mnie od tych niemal 30 lat.<\/strong><\/p>\n

Tryb \u017cycia nietoperzy sprawia, \u017ce mo\u017cemy by\u0107 zupe\u0142nie nie\u015bwiadomi ich obecno\u015bci wok\u00f3\u0142 nas. Odpoczywaj\u0105 w dzie\u0144 – \u015bpi\u0105c w swoich kryj\u00f3wkach g\u0142ow\u0105 w d\u00f3\u0142 – a \u017ce s\u0105 malutkie, \u0142atwo przechodz\u0105 przez szczeliny w domach i chowaj\u0105 si\u0119 na strychach czy w innych zakamarkach ludzkich domostw.<\/p>\n

– Mamy dziwne lato – opowiada\u0142 Grzegorz Lesi\u0144ski – zwykle w po\u0142owie lipca nietoperzy jest wi\u0119cej, s\u0105 ju\u017c odchowane m\u0142ode, kt\u00f3re maj\u0105 oko\u0142o 4 tygodni i ju\u017c lataj\u0105. Tymczasem maj by\u0142 zimny i mo\u017ce dlatego cz\u0119\u015b\u0107 nietoperzyc p\u00f3\u017aniej zasz\u0142a w ci\u0105\u017c\u0119.<\/p>\n

To ciekawe zjawisko, spotykane u r\u00f3\u017cnych ssak\u00f3w, regulacji momentu zap\u0142odnienia: gody nietoperzy odbywaj\u0105 si\u0119 jesieni\u0105, a samica w ci\u0105\u017c\u0119 zachodzi dopiero wiosn\u0105. Kiedy warunki nie s\u0105 sprzyjaj\u0105ce, samice mog\u0105 z tym poczeka\u0107, przetrzymuj\u0105c nasienie samc\u00f3w w drogach rodnych.<\/p>\n

– W tym roku zamiast \u0142owi\u0107 m\u0142ode, kt\u00f3re s\u0105 nieco gapowate, ci\u0105gle \u0142apiemy doros\u0142e osobniki, i wcale nie s\u0105 to samice karmi\u0105ce, co mo\u017cna by pozna\u0107 po o obrzmia\u0142ych sutkach – opowiada\u0142 Grzegorz.<\/p>\n

Zagro\u017cenia<\/h3>\n

Rozmawiali\u015bmy mi\u0119dzy innymi o tym, \u017ce populacje nietoperzy musz\u0105 si\u0119 odrodzi\u0107.<\/strong> W Polsce \u017cyj\u0105 wy\u0142\u0105cznie gatunki owado\u017cerne, ich prze\u017cycie zale\u017cy od obecno\u015bci pokarmu tak ch\u0119tnie zwalczanego przez ludzi. Kiedy w rolnictwie powszechnie stosowano os\u0142awione DDT, razem z owadami zabijano zwierz\u0119ta owado\u017cerne, w tym w\u0142a\u015bnie nietoperze. Dzisiejsze zagro\u017cenia dla tych ssak\u00f3w to wci\u0105\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka: opr\u00f3cz pozbawiania ich siedlisk czy zak\u0142\u00f3cania spokoju podczas zimowej hibernacji \u015bmier\u0107 nietoperzom przynosz\u0105 tak\u017ce… elektrownie wiatrowe<\/strong>. M\u00f3wi si\u0119 wiele o tym, \u017ce wiatraki stanowi\u0105 zagro\u017cenie dla ptak\u00f3w, tymczasem wed\u0142ug szacunk\u00f3w naukowc\u00f3w mog\u0142y one zabi\u0107 ju\u017c kilka milion\u00f3w nietoperzy (w ci\u0105gu 10 lat). Kiedy niekt\u00f3re gatunki tych ssak\u00f3w zaczynaj\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 na zimowiska, lataj\u0105 na tyle wysoko, \u017ce mog\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 w zasi\u0119gu skrzyde\u0142 wiatraka i zderzy\u0107 si\u0119 z nimi lub, co gorsza, pod wp\u0142ywem innego ci\u015bnienia otoczenia ich p\u0142uca mog\u0105 zosta\u0107 uszkodzone i nietoperz ginie na miejscu.<\/p>\n

Co ciekawe, jak na tak ma\u0142e ssaki nietoperze s\u0105 d\u0142ugowieczne. Nie maj\u0105 wielu naturalnych wrog\u00f3w (czasem padaj\u0105 \u0142upem sowy) i mog\u0105 do\u017cy\u0107 nawet 20 lat.<\/strong><\/p>\n

Innym ciekawym zagadnieniem jest chyba najbardziej rozpowszechniony mit o tym, \u017ce wszystkie nietoperze s\u0105 nosicielami w\u015bcieklizny. To nieprawda, i cho\u0107 mo\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 ludzi to powstrzymuje przed zaczepianiem tych zwierz\u0105t, to z\u0142a s\u0142awa „w\u015bciek\u0142ych” nietoperzy nie przysparza im przyjaci\u00f3\u0142. Ludzie po prostu boj\u0105 si\u0119 mie\u0107 w swoim otoczeniu zwierz\u0119ta potencjalnie roznosz\u0105ce t\u0119 chorob\u0119. Jednak badania wskazuj\u0105, \u017ce nietoperze nie s\u0105 cz\u0119\u015bciej zara\u017cone w\u015bcieklizn\u0105 ni\u017c inne dzikie ssaki. W badaniach Grzegorza zara\u017conych by\u0142 1% z dwustu badanych okaz\u00f3w.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie ka\u017cde ugryzienie przez dzikie zwierz\u0119 powinni\u015bmy zg\u0142osi\u0107 lekarzowi i z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem zostaniemy po takim incydencie zaszczepieni przeciw w\u015bciekli\u017anie poekspozycyjnie.<\/p>\n

\"Mopek<\/a>
Mopek zachodni, Barbastella barbastellus<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Spotkanie z mopkiem<\/h2>\n

– Jest! – zawo\u0142a\u0142 Krzysztof wracaj\u0105cy z obchodu echolokacyjnego. W jednej z siatek zapl\u0105ta\u0142 si\u0119 nietoperz.<\/strong> Szybka akcja: Grzegorz zak\u0142ada specjaln\u0105 r\u0119kawic\u0119, my wszyscy – maseczki (\u017ceby nie zarazi\u0107 czym\u015b nietoperza), zaczyna si\u0119 wypl\u0105tywanie ma\u0142ego ssaka z siatki. Okazuje si\u0119, \u017ce to mopek, gatunek bardzo ceniony przez Uni\u0119 Europejsk\u0105. Grzegorz delikatnie, ale pewnie przytrzymuje nietoperza do koniecznych ogl\u0119dzin i zdj\u0119\u0107. Trzeba sprawdzi\u0107, czy jest zdrowy, ale co r\u00f3wnie wa\u017cne, po budowie ko\u015bci poznaje si\u0119 wiek osobnika. Do ewidencji trzeba te\u017c wpisa\u0107 p\u0142e\u0107 – konieczne s\u0105 ogl\u0119dziny, po poza genitaliami samce i samice wygl\u0105daj\u0105 tak samo. Tym razem w siatk\u0119 wpad\u0142 doros\u0142y samiec. Kiedy ju\u017c mo\u017cna wypu\u015bci\u0107 mopka, trzeba pozwoli\u0107 wystartowa\u0107 mu z r\u0119ki – nietoperze nie wzbijaj\u0105 si\u0119 do lotu jak ptaki, bo maj\u0105 zupe\u0142nie inn\u0105 budow\u0119 odn\u00f3\u017cy i nie pofrun\u0105, kiedy je wyrzucimy w powietrze.<\/p>\n

Moje wra\u017cenia trudno opisa\u0107 jednym zdaniem:<\/strong> zachwyca\u0142am si\u0119 malutkim nietoperzem (te ssaki wa\u017c\u0105 kilkadziesi\u0105t gram\u00f3w, b\u0142ony s\u0142u\u017c\u0105ce do latania nie wa\u017c\u0105 prawie nic), podziwia\u0142am jego waleczno\u015b\u0107 – ca\u0142y czas straszy\u0142 nas swoim uz\u0119bieniem – a jednocze\u015bnie by\u0142am wdzi\u0119czna za mo\u017cliwo\u015b\u0107 obejrzenia go z bliska w towarzystwie chiropterolog\u00f3w.<\/p>\n

Po wypuszczeniu mopka – a by\u0142o ju\u017c zupe\u0142nie ciemno – posz\u0142am jeszcze z Krzysztofem ogl\u0105da\u0107 borsuki za pomoc\u0105 kamery termowizyjnej, ale to ju\u017c inna historia…<\/p>\n

Chro\u0144my nietoperze<\/h2>\n

Moja wyprawa i m\u00f3j tekst maj\u0105 sw\u00f3j g\u0142\u00f3wny cel: odczarowanie mitu gro\u017anych nietoperzy i wzbudzenie w Was, Czytelniczki i Czytelnicy, poczucia, \u017ce wszyscy jeste\u015bmy odpowiedzialni za dobrostan tych ssak\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Nie musz\u0119 chyba przekonywa\u0107,\u00a0 \u017ce te dzikie zwierz\u0119ta, cho\u0107 \u017cyj\u0105 cz\u0119sto blisko nas, nie maj\u0105 \u017cadnego interesu w robieniu nam krzywdy. Je\u015bli nie b\u0119dziemy ich niepokoi\u0107, \u0142apa\u0107, straszy\u0107, wybudza\u0107 z hibernacji zimowej, odwdzi\u0119cz\u0105 nam si\u0119 \u0142apaniem komar\u00f3w i innych uci\u0105\u017cliwych insekt\u00f3w. Z pewno\u015bci\u0105 nie wpl\u0105cz\u0105 nam si\u0119 we w\u0142osy ani nie ugryz\u0105 same z siebie.<\/p>\n

Mo\u017cemy pomaga\u0107 nietoperzom tak\u017ce w spos\u00f3b czynny, udost\u0119pniaj\u0105c im fachowo zbudowane schronienia (specjalne budki o odpowiedniej fakturze). Nietoperze mog\u0105 zasiedli\u0107 tak\u0105 budk\u0119 nawet po kilku latach jej wiszenia, musi by\u0107 wi\u0119c wytrzyma\u0142a, a my – cierpliwi.<\/p>\n

Pami\u0119tajmy, \u017ce nietoperze s\u0105 niezb\u0119dnym elementem naszej przyrody. Dodatkowo s\u0105 obj\u0119te naj\u015bci\u015blejsz\u0105 ochron\u0105 gatunkow\u0105 i nie tylko krzywdzenie ich fizycznie, ale nawet niepokojenie jest karalne.<\/strong><\/p>\n

Gdyby jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mieszkanie z nietoperzami pod jednym dachem jest dla nas w jaki\u015b spos\u00f3b uci\u0105\u017cliwe albo planujemy remont w miejscu, gdzie te ssaki zimuj\u0105 czy maj\u0105 swoje letnie schronienia, koniecznie skontaktujmy si\u0119 ze specjalistami. List\u0119 chiropterolog\u00f3w znajdziemy na stronie\u00a0https:\/\/www.nietoperze.pl\/spis-chiropterolog<\/a>.<\/p>\n

Podczas pisania tekstu korzysta\u0142am tak\u017ce z „Poradnika ochrony nietoperzy”, bezp\u0142atnej publikacji, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna >> pobra\u0107 np. st\u0105d<\/a>.<\/strong><\/p>\n

Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 dr. Grzegorzowi Lesi\u0144skiemu i Krzysztofowi Janusowi za mo\u017cliwo\u015b\u0107 obserwowania ich pracy.<\/strong><\/p>\n

Spotkali\u015bcie si\u0119 z nietoperzami ostatnio? Napiszcie, jakie by\u0142y Wasze spotkania z tymi niezwyk\u0142ymi ssakami!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nietoperze to bardzo skryte i trudne do badania ssaki, maj\u0105ce jednak ogromne znaczenie w przyrodzie, a tak\u017ce w otoczeniu cz\u0142owieka. Ich obecno\u015b\u0107 jest powszechniejsza ni\u017c…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10434,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[2,166],"tags":[415,1626,288],"class_list":["post-10432","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-slowo-od-autora","category-wydarzenia","tag-las","tag-nietoperze","tag-ochrona-przyrody"],"yoast_head":"\nNietoperze. Nocna przygoda z mopkiem zachodnim | organiczni.eu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Nietoperze to bardzo skryte i trudne do badania ssaki, maj\u0105ce jednak ogromne znaczenie w przyrodzie, a tak\u017ce w otoczeniu cz\u0142owieka. Ich obecno\u015b\u0107 jest\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nietoperze. Nocna przygoda z mopkiem zachodnim | organiczni.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nietoperze to bardzo skryte i trudne do badania ssaki, maj\u0105ce jednak ogromne znaczenie w przyrodzie, a tak\u017ce w otoczeniu cz\u0142owieka. Ich obecno\u015b\u0107 jest\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"organiczni.eu\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/organiczni\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-07-22T07:52:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-12-12T21:37:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/nietoperze_0.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"628\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"joanna\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"joanna\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"joanna\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/741d5f1f3fd2833c5ca2ffdaaa93dc73\"},\"headline\":\"Nietoperze. Nocna przygoda z mopkiem zachodnim\",\"datePublished\":\"2020-07-22T07:52:58+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-12T21:37:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/\"},\"wordCount\":2079,\"commentCount\":5,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/07\\\/nietoperze_0.jpg\",\"keywords\":[\"las\",\"nietoperze\",\"ochrona przyrody\"],\"articleSection\":[\"s\u0142owo od autora\",\"wydarzenia\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/\",\"name\":\"Nietoperze. Nocna przygoda z mopkiem zachodnim | organiczni.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/07\\\/nietoperze_0.jpg\",\"datePublished\":\"2020-07-22T07:52:58+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-12T21:37:52+00:00\",\"description\":\"Nietoperze to bardzo skryte i trudne do badania ssaki, maj\u0105ce jednak ogromne znaczenie w przyrodzie, a tak\u017ce w otoczeniu cz\u0142owieka. Ich obecno\u015b\u0107 jest\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/07\\\/nietoperze_0.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/07\\\/nietoperze_0.jpg\",\"width\":1200,\"height\":628},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nietoperze. Nocna przygoda z mopkiem zachodnim\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/\",\"name\":\"organiczni.eu\",\"description\":\"Najbardziej wszechstronny blog ekologiczny\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#organization\",\"name\":\"organiczni.eu\",\"url\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/01\\\/logo_duze.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/01\\\/logo_duze.png\",\"width\":1398,\"height\":300,\"caption\":\"organiczni.eu\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/organiczni\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/organiczni.eu\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/741d5f1f3fd2833c5ca2ffdaaa93dc73\",\"name\":\"joanna\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a59b1be4fa5d200ee0af0ba4bbcdb691da1d589b419bae23d7aa5a15d820e28e?s=96&d=identicon&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a59b1be4fa5d200ee0af0ba4bbcdb691da1d589b419bae23d7aa5a15d820e28e?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a59b1be4fa5d200ee0af0ba4bbcdb691da1d589b419bae23d7aa5a15d820e28e?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"joanna\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/organiczni.baranowscy.eu\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/baranowscy.eu\\\/wordpress\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nietoperze. Nocna przygoda z mopkiem zachodnim | organiczni.eu","description":"Nietoperze to bardzo skryte i trudne do badania ssaki, maj\u0105ce jednak ogromne znaczenie w przyrodzie, a tak\u017ce w otoczeniu cz\u0142owieka. Ich obecno\u015b\u0107 jest","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Nietoperze. Nocna przygoda z mopkiem zachodnim | organiczni.eu","og_description":"Nietoperze to bardzo skryte i trudne do badania ssaki, maj\u0105ce jednak ogromne znaczenie w przyrodzie, a tak\u017ce w otoczeniu cz\u0142owieka. Ich obecno\u015b\u0107 jest","og_url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/","og_site_name":"organiczni.eu","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/organiczni\/","article_published_time":"2020-07-22T07:52:58+00:00","article_modified_time":"2021-12-12T21:37:52+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":628,"url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/nietoperze_0.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"joanna","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"joanna","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/"},"author":{"name":"joanna","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/person\/741d5f1f3fd2833c5ca2ffdaaa93dc73"},"headline":"Nietoperze. Nocna przygoda z mopkiem zachodnim","datePublished":"2020-07-22T07:52:58+00:00","dateModified":"2021-12-12T21:37:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/"},"wordCount":2079,"commentCount":5,"publisher":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/nietoperze_0.jpg","keywords":["las","nietoperze","ochrona przyrody"],"articleSection":["s\u0142owo od autora","wydarzenia"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/","name":"Nietoperze. Nocna przygoda z mopkiem zachodnim | organiczni.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/nietoperze_0.jpg","datePublished":"2020-07-22T07:52:58+00:00","dateModified":"2021-12-12T21:37:52+00:00","description":"Nietoperze to bardzo skryte i trudne do badania ssaki, maj\u0105ce jednak ogromne znaczenie w przyrodzie, a tak\u017ce w otoczeniu cz\u0142owieka. Ich obecno\u015b\u0107 jest","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/#primaryimage","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/nietoperze_0.jpg","contentUrl":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/nietoperze_0.jpg","width":1200,"height":628},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/nietoperze-nocna-przygoda-z-mopkiem-zachodnim\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nietoperze. Nocna przygoda z mopkiem zachodnim"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#website","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/","name":"organiczni.eu","description":"Najbardziej wszechstronny blog ekologiczny","publisher":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#organization","name":"organiczni.eu","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/logo_duze.png","contentUrl":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/logo_duze.png","width":1398,"height":300,"caption":"organiczni.eu"},"image":{"@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/organiczni\/","https:\/\/www.instagram.com\/organiczni.eu\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/#\/schema\/person\/741d5f1f3fd2833c5ca2ffdaaa93dc73","name":"joanna","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a59b1be4fa5d200ee0af0ba4bbcdb691da1d589b419bae23d7aa5a15d820e28e?s=96&d=identicon&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a59b1be4fa5d200ee0af0ba4bbcdb691da1d589b419bae23d7aa5a15d820e28e?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a59b1be4fa5d200ee0af0ba4bbcdb691da1d589b419bae23d7aa5a15d820e28e?s=96&d=identicon&r=g","caption":"joanna"},"sameAs":["https:\/\/organiczni.baranowscy.eu"],"url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/author\/admin\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/nietoperze_0.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10432","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10432"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12243,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10432\/revisions\/12243"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baranowscy.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}